Kathedralenbouwers
3.0K views | +0 today
Follow
Kathedralenbouwers
Kunst en cultuur van de middeleeuwen
Your new post is loading...
Your new post is loading...
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Promotie Chloé Vondenhoff: Verhalen van Koning Arthur al in middeleeuwen aangepast - Actueel

Promotie Chloé Vondenhoff: Verhalen van Koning Arthur al in middeleeuwen aangepast - Actueel | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Promovenda Chloé Vondenhoff is teruggegaan naar de bron van de Arthurverhalen en vond dat het adaptatieproces in de middeleeuwen al gaande was.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Beschilderde grafkelder uit 14de eeuw ontdekt in Brugge

Beschilderde grafkelder uit 14de eeuw ontdekt in Brugge | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Tijdens een archeologische opgraving bij het Onze-Lieve-Vrouwekerkhof in Brugge is een beschilderde grafkelder uit de veertiende eeuw ontdekt.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Willem van Moerbeke, de onzichtbare vertaler

Willem van Moerbeke, de onzichtbare vertaler | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Boekbespreking van Pieter Beullens’ ‘De sleutel tot Aristoteles - Willem van Moerbeke en de overlevering van antieke wijsheid ’. 

Een welkom eerbetoon aan Willem van Moerbeke, een van de grondleggers van de Europese wetenschappelijke traditie.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Waarom dit beroemde Angelsaksische scheepsgraf vermoedelijk het laatste van zijn soort was

Waarom dit beroemde Angelsaksische scheepsgraf vermoedelijk het laatste van zijn soort was | Kathedralenbouwers | Scoop.it

De archeologische vondst bij Sutton Hoo – het sensationele onderwerp van de film ‘The Dig’ - is mogelijk de laatste stuiptrekking van een Engelse middeleeuwse traditie van excessieve begrafenissen.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

De eerste ‘ketters’ in Europa (ca. 1000)

De eerste ‘ketters’ in Europa (ca. 1000) | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Rond het jaar 1000 verschijnen er berichten over ketters in Europa. Dat is nieuw, in de eeuwen daarvoor horen we zelden over ketters. In kronieken, brieven en verslagen van ondervragingen worden de ketters soms manicheeërs genoemd. Na 1050 neemt het aantal berichten af, om na 1100 weer toe te nemen. Waar komen die ketters opeens vandaan? Is er aanleiding om hen van manichese praktijken te verdenken?

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Middeleeuwse misère: pest, invasies en hongersnoden

Middeleeuwse misère: pest, invasies en hongersnoden | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Hoe het christelijke Europa in de Middeleeuwen aan de grond raakte door de pest, invasies en hongersnoden.


Boek “Van oerknal tot nu. Het complete verhaal van onze geschiedenis” - Christopher Lloyd.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Vlaming schopte het tot burgemeester in middeleeuws Engeland

Vlaming schopte het tot burgemeester in middeleeuws Engeland | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Hoewel Europa tijdens de veertiende en vijftiende eeuw werd geteisterd door conflicten zoals de Honderdjarige Oorlog en pandemieën zoals de Zwarte Dood, was deze periode er voor Engeland allerminst één van splendid isolation.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Henri Pirenne, "Mahomet et Charlemagne" (1937)

De vraag die Pirenne in "Mahomet et Charlemagne" wilde beantwoorden, was waarom de Middeleeuwen zo’n ander karakter hadden dan de Oudheid. Er was een transitie geweest, zoveel was duidelijk. In het Romeinse Rijk was er interregionale handel, bloeiden de steden, betaalden de mensen met munten, beloonde de overheid zijn functionarissen in geld; in de Middeleeuwen was de handel beperkter, waren de steden kleiner, ruilde men producten en compenseerde de vorst zijn graven en hertogen door ze land in leen te geven. Wat was er gebeurd?

De negentiende-eeuwse visie, kwam erop neer dat barbaarse stammen het Romeinse Rijk onder de voet hadden gelopen. De geschreven bronnen vermelden allerlei gevechten, we weten van serieuze militaire problemen, het staat vast dat Rome driemaal is geplunderd en het is een feit dat het staatsapparaat in de westelijke provincies desintegreerde.


Geassimileerde Germanen

Pirenne keek echter verder. Als een van de eersten wees hij erop dat de “barbaarse” heersers waren geassimileerd. Stuk voor stuk bekeerden ze zich tot het christendom, stuk voor stuk spraken ze Latijn, stuk voor stuk probeerden ze te regeren alsof ze Romeinse magistraten waren. We zijn al een eind in de zesde eeuw als de eerste Frankische koning het waagt munten te slaan met zijn eigen portret erop: tot dan toe was de beeldenaar de keizer geweest in Constantinopel.

En dat was niet alles. De Romeinse cultuur, die door Pirenne “Romania” werd genoemd, bleef gewoon bestaan. Er was bijvoorbeeld nog steeds interregionale handel. Alle pauselijke brieven waren geschreven op papyrus uit Egypte. Pas veel later zou de pauselijke kanselarij overschakelen op lokaal vervaardigd perkament. De steden waren er nog, er circuleerden nog munten, er was continuïteit.

Pirenne had een punt. Vraag een moderne archeoloog of hij in Spanje een typisch Visigotisch voorwerp kan aanwijzen, en hij zal je vertellen dat wat Visigotisch wordt genoemd, een tijdsaanduiding is voor de zesde en zevende eeuw, en geen aanduiding voor een stam of een etnisch gedefinieerde elite. De Germanen zijn inderdaad geassimileerd, er was continuïteit en de vraag is hoe de Romeinse cultuur dan ten einde kwam.


Mohammed en Karel de Grote

Het antwoord van Pirenne was verbluffend: het kwam door de islam. Zolang er interregionale handel was tussen de delen van het Middellandse Zee-gebied, was er een economische basis voor welvaart, voor steden, voor onderwijs. De Arabieren hadden echter de oostelijke, zuidelijke en meest westelijke kusten van de Middellandse Zee veroverd en West-Europa afgesneden van de interregionale handel. De economie in het Frankische Rijk was ingestort, de steden waren kleiner geworden, het onderwijs was verdwenen, de dynastie der Merovingen had zijn prestige verloren, de Karolingen waren aangetreden en zij hadden de rijksgroten voor hun bestuurlijke en militaire diensten gecompenseerd door ze land in leen te geven.

L’Islam a rompu l’unité méditerranéenne que les invasions germaniques avaient laissé subsister. Ofwel: zonder Mohammed geen Karel de Grote.

Verbluffend. Origineel ook. De Pirenne-these vormde de aanleiding tot een onvoorstelbare hoeveelheid onderzoek, waar arabisten, archeologen, byzantinologen, classici, islamologen, klimaatwetenschappers, mediëvisten, numismaten, oudhistorici, paleobotanisten, papyrologen, vulkanologen en nog wat andere specialisten bij waren betrokken. Waar een koning bouwt, is werk voor bouwvakkers.


Oorzaak en gevolg

Pirenne lijkt echter oorzaak en gevolg te hebben verwisseld. De Arabische successen waren mogelijk doordat de Romeinse cultuur was geïmplodeerd. De stedelijke cultuur was al ten onder gegaan toen de islam ontstond; de moslims vulden een vacuüm dat al was ontstaan. Hoe dat was ontstaan, is wel redelijk duidelijk: in het oostelijk Middellandse Zee-gebied had het Romeinse Rijk (in deze periode meestal aangeduid als “Byzantijns”) een lange oorlog uitgevochten met de Perzen, waardoor veel grote steden waren verlaten.

Dus niet alleen de Germanen, die werden geassimileerd, maar ook de Arabieren, die een vacuüm werden binnengezogen, maakten geen einde aan de antieke beschaving. De laatste jaren kijken onderzoekers vooral naar de gevolgen van vulkaanuitbarstingen en epidemieën.

Er wordt weleens wat lacherig gedaan om Pirenne: dat idee van die Arabieren, dat was niet waar. Maar de lachers hebben vaak niet in de gaten hoe vernieuwend die andere gedachte was, dat de Germanen geassimileerd werden. Dat is inmiddels zó ingeburgerd dat, zoals gezegd, niemand meer ziet dat je er ook anders over kunt denken, waardoor het belang van Mahomet et Charlemagne vergeten is geraakt.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Nieuwe aanwinst Musea Brugge 2020: Een vroeg Memling-paneel keert terug naar huis

In 2020 werd de collectie van Musea Brugge aangevuld met drie belangrijke nieuwe aanwinsten: een vroeg paneel van Hans Memling, een portret van een jongeman van Antonius Claeissens (aangekocht met de steun van de Vrienden van Musea Brugge) en een 15e-eeuwse tekening van een wapenschild.
Aflevering 2: Een vroeg Memling-paneel keert terug naar huis

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Abélard offerde zijn mannelijkheid aan zijn ambitieuze pen/Pierre en Heloise: de Romeo en Julia van de Middeleeuwen

Abélard offerde zijn mannelijkheid aan zijn ambitieuze pen/Pierre en Heloise: de Romeo en Julia van de Middeleeuwen | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Toewijding veronderstelt dat je weet te kiezen, en kiezen betekent verliezen. Wie zich geroepen voelt, door God, de Muze, het Vaderland of door enige andere instantie, weet dat alle andere verplichtingen en verbintenissen evenzovele belemmeringen zijn op de weg naar het ultieme doel. In bepaalde beroepsgroepen geldt daarom, als voorschrift of als ongeschreven regel, de conventie van het celibaat.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Locatie wereldstad Magas uit middeleeuwen na speurtocht van 200 jaar ontcijferd: "Iedereen zocht op de verkeerde plek" 

Locatie wereldstad Magas uit middeleeuwen na speurtocht van 200 jaar ontcijferd: "Iedereen zocht op de verkeerde plek"  | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Een historicus verbonden aan de Universiteit Gent zegt dat hij de locatie van Magas heeft ontcijferd, de hoofdstad van het koninkrijk Alanië dat in de middeleeuwen de zijderoute in de Kaukasus controleerde. Hij vergeleek hiervoor oude geschreven bronnen met archeologische vondsten. De resultaten van zijn onderzoek liggen mogelijk gevoelig want 5 autonome regio’s binnen Rusland beweren al 200 jaar dat zij de rechtmatige erfgenaam van de Alanen zijn.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Karel de Stoute, een hertog zonder onderdanen?

Karel de Stoute, een hertog zonder onderdanen? | Kathedralenbouwers | Scoop.it

De acties en ideeën van ‘gewone mensen’ hebben de geschiedenis van ons land beïnvloed. Lisa Demets en Jelle Haemers betreuren dat Bart Van Loo in zijn boek De Bourgondiërs vooral focust op de ´grote mannen’.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Vluchtelingen in middeleeuws Vlaanderen 

Vluchtelingen in middeleeuws Vlaanderen  | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Vluchtelingen zijn geen recent fenomeen in West-Europa. Al in de vijftiende eeuw zochten religieuze en politieke vluchtelingen uit het huidige Turkije en omstreken in Vlaanderen hun toevlucht. De inwoners van de Vlaamse steden maakten in deze periode ook kennis met andere vreemdelingen. De lokale bevolking verruimde zo haar blik op de wereld.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

De Lage Landen hebben veel noten op hun zang

De Lage Landen hebben veel noten op hun zang | Kathedralenbouwers | Scoop.it
De polyfone muziek scheerde in de Zuidelijke Nederlanden hoge toppen tijdens de 15de eeuw. Maar waarvoor staat 'polyfonie' precies?
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Uta von Ballenstedt, de ‘mooiste vrouw van de Middeleeuwen’

Uta von Ballenstedt, de ‘mooiste vrouw van de Middeleeuwen’ | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Uta von Ballenstedt (ca. 1000-1046), volgens plaatselijke bronnen de ‘mooiste vrouw van de Middeleeuwen’, is in West-Europa nauwelijks bekend. Toch weet bijna de hele wereld hoe ze er ongeveer uitzag, want in 1937 liet Walt Disney zich door haar inspireren. In de tekenfilm Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen gebruikte hij haar beeltenis voor de ‘Boze Stiefmoeder’ die mondiaal als toonbeeld dient voor onbegrensde jaloezie. 
Uta is bekend geworden door haar beeld, dat samen met elf andere grondleggers van de Dom van Naumberg is neergezet op een ongebruikelijke plaats: in het koor van de kathedraal, waar gewoonlijk heiligen worden geëerd. Ze staat er naast haar echtgenoot, Ekkehard II von Meissen, die duizend jaar geleden de machtigste man was aan de oostgrens van het Heilige Roomse Rijk.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Religie en godsdienst hadden in vroege middeleeuwen impact op vrijwel alles

Religie en godsdienst hadden in vroege middeleeuwen impact op vrijwel alles | Kathedralenbouwers | Scoop.it
De krijger én de heilige, die staan aan de basis van Europa, schrijft Dick Harrison in zijn boek De volksverhuizingen. Hij vertelt hierin over de vroege middeleeuwen, met veel aandacht voor ‘Het Bovennatuurlijke’.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Avicenna – Middeleeuws filosoof en wonderkind

Avicenna – Middeleeuws filosoof en wonderkind | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Filosoof Avicenna (ca.980-1037) is een van de grootste islamitische denkers uit de Middeleeuwen. Hij was een veelzijdig wetenschapper en zorgde er door zijn vertalingen onder meer voor dat belangrijke werken uit de Oudheid van Aristoteles, Galenus en Euclides bewaard zijn gebleven.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Hanzecultuur - Baksteen en koopmanstrots

Hanzecultuur - Baksteen en koopmanstrots | Kathedralenbouwers | Scoop.it

De Hanze domineerde in de latere veertiende en een deel van de vijftiende eeuw de handelsstromen op de Oost- en Noordzee en aanpalende wateren, en rekte haar bestaan nadien nog eeuwen. De materiële en immateriële cultuur van het uitgestrekte Hanzenetwerk putte uit talloze bronnen. Ondanks die verscheidenheid was er toch stilistische verwantschap en sterke wisselwerking te ontwaren, te vergelijken met de tegenwoordigheid van het Middelnederduits als communicatiemiddel vrijwel overal in het netwerk.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

De middeleeuwse angst voor het hemelse gerecht

De middeleeuwse angst voor het hemelse gerecht | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Voor de Europese mens in de middeleeuwen stond het leven in het teken van de bijna onmogelijke opgave om op het juiste moment gereed te zijn om voor het hemelse gerecht te verschijnen. Een mens kon de zaligheid niet zelf verdienen, maar zich hooguit beroepen op verzachtende omstandigheden, op voorbeden van medemensen of op de barmhartigheid van Jezus, Maria of andere heiligen. Veel hoop was er eigenlijk niet. Alleen strikte navolging van de kerkelijke leer bood enig perspectief.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Onvoltooid verleden - De handschriften van de Excellente Cronike van Vlaenderen in de laatmiddeleeuwse Vlaamse steden.

Onvoltooid verleden - De handschriften van de Excellente Cronike van Vlaenderen in de laatmiddeleeuwse Vlaamse steden. | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Omstreeks 1485, tijdens de opstand tegen de Habsburgse aartshertog Maximiliaan van Oostenrijk (1482-1492), schreef Bruggeling Jacob van Malen in gevangenschap vlijtig aan een eigen versie van de Excellente Cronike van Vlaenderen. Deze kroniek verhaalt de geschiedenis van Vlaanderen vanaf het legendarische ontstaan met de eerste Vlaamse forestiers of woudmeesters tot aan de regering van de Bourgondische hertogen in de late vijftiende eeuw. De Excellente Cronike werd overgeleverd in negentien zeer uiteenlopende handschriften, een gevolg van de voortdurende herschrijving van deze kroniek in verschillende stedelijke milieus in de loop van de vijftiende eeuw. Zo zijn er handschriften bewaard gebleven met een uitgesproken 'Gentse' of 'Brugse' blik op het Vlaamse verleden. Onvoltooid verleden toont de nauwe relatie aan tussen de geschiedschrijving en de stedelijke politiek in laatmiddeleeuws Vlaanderen door de verschillende sociale, politieke en culturele netwerken tussen scribenten en eigenaars van deze Excellente Cronike handschriften te reconstrueren.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

´Wanttet was groitte starfte’. De pest door ooggetuigen uit de Lage Landen

´Wanttet was groitte starfte’. De pest door ooggetuigen uit de Lage Landen | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Een onheilspellend bericht bereikte Brugge in het voorjaar van 1348: ‘Ik schrijf dit aan jullie, mijn beste vrienden, zodat je weet aan welke gevaren we op dit moment worden blootgesteld.’ Lodewijk Heyligen, secretaris aan het pauselijke hof in Avignon en vriend van Petrarca, verzond op zondag 27 april van dat jaar een brief aan het Brugse Donaaskapitel, waaraan hij eveneens verbonden was. Zijn brief doet uitvoerig verslag van de verschrikkingen van een ziekte die sinds half november in de stad rondwaarde, en die ontelbaar vele slachtoffers had gemaakt. Alleen in Avignon al is meer dan de helft van de bevolking gestorven. De ziekte is extreem besmettelijk en doodt mensen binnen een paar dagen.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

 "Jan Breydel is fake news uit de middeleeuwen"

 "Jan Breydel is fake news uit de middeleeuwen" | Kathedralenbouwers | Scoop.it

De figuur van Jan Breydel als held van de Guldensporenslag is fake news uit de middeleeuwen. Dat blijkt uit het doctoraat van Lisa Demets. "Het is niet de grootste leugen die toen gefabriceerd is, maar het is wel een leugen die heel succesvol was"

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

Hoe taalalgoritmes een middeleeuwse liefdesaffaire bekoelden

Hoe taalalgoritmes een middeleeuwse liefdesaffaire bekoelden | Kathedralenbouwers | Scoop.it

De liefdesbrieven tussen Héloïse en Abélard zijn een van de best bewaarde geheimen van onze geschiedenis. Al decennialang breken specialisten het hoofd over wie ze schreef. Gewapend met taalalgoritmes kon ik de ware auteur van de fascinerende correspondentie ontmaskeren.

No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

De geschiedenis lijkt zich te herhalen: in de middeleeuwen kwam ook de pest via Italië Europa binnen

De geschiedenis lijkt zich te herhalen: in de middeleeuwen kwam ook de pest via Italië Europa binnen | Kathedralenbouwers | Scoop.it
Net als het coronavirus kwam ook de middeleeuwse pest Europa binnen via Italië.
No comment yet.
Scooped by Pedro Calamandja
Scoop.it!

'Deed de Kerk in de middeleeuwen wel écht zo veel aan liefdadigheid?' 

'Deed de Kerk in de middeleeuwen wel écht zo veel aan liefdadigheid?'  | Kathedralenbouwers | Scoop.it

Historica Hannelore Franck reageert op de bewering van Louis Ide dat de Kerk in de late middeleeuwen het monopolie bezat op armenzorg. ´Zowel de kerkelijke als wereldlijke overheid bekommerde zich amper om de zwakkeren in de samenleving. En toch was er in de laatmiddeleeuwse stad een wildgroei aan liefdadige initiatieven en instellingen. Wie lag dan wel aan de basis van deze hulp? Inderdaad: de burgers.´

No comment yet.