Geschiedenis actueel
880 views | +0 today
Follow
Geschiedenis actueel
Dagelijks historische achtergronden bij geschiedenis
Your new post is loading...
Your new post is loading...
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Katharen van Béziers

Katharen van Béziers | Geschiedenis actueel | Scoop.it

Katharen van Béziers

ReligieMiddeleeuwenMacht en Politiek

21 juli 2011Marianne van Exel

Béziers 1209- “De onzen ontzagen niemand; ongeacht rang, geslacht of leeftijd brachten we ongeveer twintigduizend mensen om met het zwaard; na een enorme slachting van de vijanden is de heel stad geplunderd en verbrand”, vermeldt Alnaud-Almalric, een cisterciënzer monnik die als pauselijk legaat verantwoordelijk was voor de Albigenzische Kruistochten. Vandaag, in 1209 werden twintigduizend personen uitgemoord door kruisvaarders in de strijd tegen de katharen, of Albigenzen, in Béziers.

In de twaalfde eeuw kwam in de Languedoc een spirituele stroming op, de stroming van de Katharen. De katharen beschouwden zich als de ware christelijke Kerk met Jezus in het centrum. Ze wezen het oude testament af. Omdat zij iets anders geloofden dan wat de Rooms Katholieke kerk voorschreef, werden ze als ketters gezien door de kerk en door de Franse koning vervolgd. Al vanaf 1145 probeerde de Katholieke kerk de katharen te overtuigen van het ware geloof. Maar zonder succes. Toen de pauselijke gezant, Pierre de Castelnau, in 1208 werd vermoord in de Languedoc, was dat een mooie aanleiding voor paus Innocentius III om de Katharen te beschuldigen van de moord en een kruistocht tegen de ketters af te kondigen. Een jaar later, in 1209 viel een leger van kruisvaarders de stad Béziers binnen.

Een groot kruisvaardersleger stond voor de poorten van Béziers. Vooraan in het kruisvaardersleger stond Arnaud-Amalric, de abt van het klooster van Citeaux. Hij eiste de uitlevering van de katharen. De trotse bevolking weigerde dit bevel echter. De onverschrokken bevolking opende de poorten van Béziers. Ze dachten de kruisvaarders de baas te kunnen blijven, maar niks was minder waar. Een slachting volgde.

Arnaud-Almaric gaf opdracht om niemand te ontzien uit vrees dat sommige katharen zich zouden voordoen als goede kerkgangers. Volgens de overlevering van een andere cisterciënzer veertig jaar later zou Arnaud-Amalroc geroepen hebben: “Dood hem allen, God zal de zijne herkenen!” Die uitspraak zou de kerk sindsdien achtervolgen. Na drie dagen trokken de kruisvaarders verder in een missie de invloed en het bestaan van de katharen uit te roeien. Het bloedbad bij Béziers was één van de kernpunten in de strijd tegen de katharen.

Vanuit de stad trokken de kruisvaarders naar Carcasonne. De stad werd in de maand juli belegerd gedurende 40 dagen door het kruisleger. Door watergebrek moest de stad zich overgeven. Na de val van Carcassonne trokken de Katharen zich terug in afgelegen bergvestingen, die voor de kruisvaarders, minder goed te bereiken waren. De kruistocht duurde daarna nog ongeveer twintig jaar. Na de val van Montségur (1244) en Quéribus en Puilaurens (1255), was de Katharenbeweging haar grootste slagkracht kwijt.

 

ISG Geschiedenis

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Bank moet zekerheid bieden

Bank moet zekerheid bieden | Geschiedenis actueel | Scoop.it

Bank moet zekerheid bieden

MiddeleeuwenOverig

31 augustus 2011Esdor van Elten

De Nationale bank van Griekenland heeft het afgelopen halfjaar een verlies van 1,3 miljard euro geleden. Het verlies is vooral te wijten aan beleggingen in Griekse staatsobligaties. De wortels van het huidige banksysteem dateren uit de Middeleeuwen. Ze zijn juist opgericht om zekerheid aan het geldverkeer te bieden.

Vanaf de oudheid tot ver in de 19e eeuw was geld gemaakt van een edelmetaal, zoals goud, zilver, koper of brons. De waarde werd bepaald door het gehalte aan edelmetaal in de munt. Speciale geldwisselaars, vaak goudsmeden, konden zo'n munt met behulp van gewichten controleren op echtheid. Centrale banken bestonden niet. Munten werden geslagen door koningen, maar ook steden en regio's. Het gevolg was een ratjetoe aan munten. 'Vreemde' munten werden dus in zo'n stad of regio meestal eerst door de wisselaars gecontroleerd, en daarna omgewisseld voor lokale munten waarmee de bezoeker probleemloos kon betalen.

Fout geld

Vervalsingen kwamen veel voor, maar vorsten of stadsbesturen in geldnood namen hun toevlucht ook nog wel eens tot een ander trucje: het afsnijden van een klein randje van de munt. (De gewoonte om ribbeltjes om de zijkant van de munt te maken is bedacht als maatregel tegen deze fraudevorm). Ook dat konden de geldwisselaars vaststellen, waarna ze voor de keuze stonden: het 'foute' geld weer in roulatie brengen, of juist uit de roulatie halen.

Wissels bieden veiligheid

De wisselaars kregen in ieder geval geld op voorraad. Na verloop van tijd gingen ze ook geld van hun klanten bewaren. Hiervoor schreven ze dan een wissel uit: een papier dat de toonder ervan recht gaf op het bedrag dat genoemd stond. Je zou deze wissels de eerste bankbiljetten kunnen noemen, want handelaren gingen ze onderling als betaalmiddel gebruiken. Zo hoefden ze de kostbare edelmetalen niet te vervoeren, met alle risico's van dien. De oudste wissel die we kennen dateert uit 1156 en werd in Genua uitgegeven. De waarde bedroeg 115 Genuese Ponden.

Van ridderorde tot commerciële bank

Internationaal geldverkeer door middel van wissels kwam dus vanaf de 12e eeuw op gang. Maar om dat soort services te verlenen moet je wel een internationaal 'netwerk' hebben. De enige die dat had was de geestelijkheid. En dus begonnen ordes als de Tempeliers en de Hospitaalridders ook bankdiensten te verlenen. De Tempeliers werden hierdoor één van de rijkste ordes ter wereld, tot hun ondergang in 1307.

Ruim anderhalve eeuw later, in 1472, werd de eerste commerciële bank opgericht: de Banca Monte dei Paschi. Deze bank bestaat nog steeds. In de periode daarna werden overal in Europa banken opgericht. Nederland was relatief laat. De eerste Nederlandse bank was Vlaer & Kol, en werd in 1692 in Utrecht opgericht. In 1977 is de bank opgegaan in de AMRO bank.

Banca onthult vervalsingen

De naam 'bank' herinnert nog aan het prille begin van het bankwezen: een 'banca' is een marmeren tafelblad. Een wisselaar kon hierop een munt laten vallen en aan het geluid horen of de munt zuiver was. Deze primitieve banken en wisselbanken zouden uiteindelijk uitgroeien tot centrale banken en het bankwezen van nu.

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Geschiedenis van de Gregoriaanse kalender

Geschiedenis van de Gregoriaanse kalender | Geschiedenis actueel | Scoop.it

ToenGeschiedenis van de gregoriaanse kalender

Wetenschap, Cultuur en KunstMiddeleeuwen

04 oktober 2011Martijn Boere

Rome 1582 - Op 4 oktober 1582 wordt door paus Gregorius VIII de gregoriaanse kalender ingevoerd. Deze kalender is een aanpassing van de daarvoor gebruikte juliaanse kalender. De juliaanse kalender liep namelijk elke duizend jaar ongeveer 7,8 dagen achter op de zon. Door de invoering van de gregoriaanse kalender werd dit hersteld.

De oude Egyptenaren hadden al een kalender die gebaseerd was op 365 dagen per jaar. Deze kalender raakte onder invloed van Alexander de Grote over het Middellandse Zeegebied verspreid. Julius Caesar paste deze Egyptische kalender aan door om de vier jaar een extra dag toe te voegen. Het gemiddelde jaar duurde hierdoor 365,25 dagen. Deze Romeinse kalender werd in het gehele Romeinse Rijk gebruikt. De kalender begon op 1 martius, wat is terug te zien aan de huidige maanden. September tot en met december staan namelijk voor de Latijnse getallen zeven tot en met tien.

Doordat het zonnejaar in werkelijkheid 365,2422 dagen duurt en de juliaanse kalender 365,25 dagen, liep de kalender elke duizend jaar ongeveer 7,8 dagen achter op de zon. De Napolitaanse arts Aloisius Lilius kwam daarom met een aanpassing op de juliaanse kalender. Om de afwijking te corrigeren, werd het systeem van schrikkeljaren aangepast. Elk jaartal dat deelbaar was door vier maar ook door honderd was voortaan geen schrikkeljaar, behalve als het ook door vierhonderd te delen was. Het gemiddelde jaar in de gregoriaanse kalender duurt hierdoor 365,2425 dagen. De kalender loopt hierdoor per duizend jaar nog slechts 0,3 dagen achter op de zon. Paus Gregorius VIII voerde deze kalender op 4 oktober in het jaar 1582 in. De opgelopen afwijking corrigeerde hij door donderdag 4 oktober 1582 te laten volgen door vrijdag 15 oktober 1582. Het probleem van het verschil tussen het kalenderjaar en het zonnejaar was hierdoor opgelost.

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Genetische code zwarte dood gekraakt

Genetische code zwarte dood gekraakt | Geschiedenis actueel | Scoop.it

ARTIKELGenetische code Zwarte Dood gekraakt

ReligieMiddeleeuwen

14 oktober 2011Roy Sprangers

Wetenschappers hebben voor het eerst de genetische samenstelling ontdekt van de ziekteverwekker die de Pest veroorzaakte. De informatie werd gevonden in het DNA materiaal van Middeleeuwse slachtoffers van de ziekte, die in Londen lagen begraven. De builenpest, beter bekend als de Zwarte Dood, eiste in de veertiende eeuw het leven van meer dan 50 miljoen Europeanen.

De eerste uitbraak van de Zwarte Dood in Europa vond plaats in de veertiende eeuw na Christus. Ratten op handelsschepen vanuit Centraal-Azië brachten de ziekte waarschijnlijk in 1347 mee naar de havens van Zuid-Italië. Van daar uit verspreidde de Pest zich vervolgens razendsnel over de rest van Europa. In 1348 werden Frankrijk, Portugal, Spanje en Engeland besmet en in de jaren daarop trok de ziekte door Duitsland en Scandinavië. In 1351, slechts vier jaar na de eerste uitbraak in Italië, had de ziekte West-Rusland al bereikt.

Massale sterfte door de pest

Mensen die besmet waren met de ziekte kregen binnen enkele dagen last van rillerigheid, koorts, hoofdpijn en epileptische aanvallen. Daarnaast verschenen er over het gehele lichaam grote builen, die vaak begonnen te etteren. De meeste slachtoffers bezweken binnen de eerste 4 dagen. Geschat wordt dat in heel Europa als een gevolg van de ziekte tussen de 25 en 50 miljoen mensen omkwamen, ruim een derde van de totale bevolking.

De epidemie had een volledige ontwrichting van de Europese samenleving tot gevolg. Door het wegvallen van de handel en een tekort aan arbeiders braken er massale hongersnoden uit, waardoor er nog meer mensen om het leven kwamen. Daarnaast trok de Europese bevolking massaal naar het platteland, omdat hier de kans op besmetting kleiner was dan in de dichtbevolkte steden. De eeuwenlange ontwikkeling van Europese verstedelijking werd binnen een paar jaar weer ongedaan gemaakt.

Jodenvervolgingen tijdens de Pestepidemie

Jodenvervolgingen

Ook voor de Katholieke Kerk had de Zwarte Dood zeer nadelige gevolgen. Veel mensen zagen de epidemie als een straf van God en geloofden niet meer in de oplossingen van de Kerk. Sommigen namen hun toevlucht tot extremere vormen van religie, zoals de Flagellanten. Zij zongen klaagliederen en geselden zichzelf met een zweep als boetedoening voor hun zonden. Anderen namen juist compleet afstand van religie en richtten zich op het ‘leven bij de dag’.

Opmerkelijk genoeg lag het aantal Joodse slachtoffers van de Pest veel lager dan het aantal Christelijke doden. Vermoedelijk kwam dit door de Joodse geloofsregels, die sterk de nadruk legden op het belang van hygiëne. Verscheidene Christenen zagen het lage sterftecijfer echter als bewijs van het feit dat de Joden schuldig waren aan Zwarte Dood. Volgens hen was de massale sterfte in Europa niet het gevolg van een ziekte, maar van de vergiftiging van de waterputten. Massale vervolging was het gevolg en in totaal werden er in Europa meer dan 200 Joodse gemeenschappen verjaagd of uitgeroeid.

Einde van de plaag

In de loop van de veertiende eeuw nam de hevigheid van de epidemie steeds verder af. Quarantaine van de zieken, betere hygiëne in de steden en het feit dat steeds meer mensen immuun werden voor de ziekte zorgde voor een sterke daling in het aantal slachtoffers. Toch zou het nog tot 1897 duren voordat er een definitieve oplossing voor de builenpest werd gevonden. In dat jaar ontdekte de Russische dokter Waldemar Haffkine namelijk het eerste werkende vaccin tegen de ziekte.

Inmiddels hebben wetenschappers dus ook de genetische code van de Zwarte Dood ontrafeld. Dit gebeurde met behulp van DNA-materiaal, dat gevonden werd in de gebitten van Middeleeuwse slachtoffers van de ziekte. Volgens de onderzoekers blijkt hieruit dat de bacterie die de ziekte veroorzaakte, de Yersinia pestis, dezelfde genetische samenstelling heeft als de huidige varianten van de pest. Dit zou betekenen dat de latere pestepidemieën uit de zeventiende en negentiende eeuw, die in Azië en Amerika nog eens tientallen miljoenen mensen het leven kostte, afkomstig waren van dezelfde bacterie als de Zwarte Dood.

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Karel VII eist de troon van Frankrijk op

Karel VII eist de troon van Frankrijk op | Geschiedenis actueel | Scoop.it

ToenKarel VII eist de kroon van Frankrijk op

MiddeleeuwenOorlog en RevolutieMacht en Politiek

29 oktober 2011Roy Sprangers

Bourges 1422 - Na het overlijden van koning Karel VI van Frankrijk roept zijn zoon, eveneens genaamd Karel, zichzelf op 29 oktober uit tot zijn opvolger. Hij stuit echter op verzet van de Engelsen, die Hendrik VI als de nieuwe koning beschouwen. Een machtsstrijd volgt, waarin een zeventienjarig meisje genaamd Jeanne d’Arc een grote rol zal spelen.

Karel werd op 22 februari 1403 geboren als de zoon van Karel VI, de koning van Frankrijk. Op dat moment vertoonde zijn vader al tien jaar lang regelmatig tekenen van krankzinnigheid. Zo schrok Karel VI in 1392 zo hevig van het geluid van een vallende lans dat hij in paniek schreeuwde dat hij verraden was, zijn zwaard trok en meerdere van zijn reisgenoten om het leven bracht. Twee jaar later liet hij alle Joden uit Frankrijk verbannen omdat ze in zijn ogen misdadige figuren waren. Vanwege de krankzinnigheid van Karel VI trok vooral de hertog van Bourgondië, zijn oom Filips II de Stoute, steeds meer macht naar zich toe.

Na de dood van Karel VI riep zijn zoon, de jongere Karel, zichzelf op 29 oktober 1422 uit tot de nieuwe koning van Frankrijk. Twee jaar eerder had Karel VII echter in het verdrag van Troyes al vastgelegd dat de Engelse koning Hendrik V na zijn dood de Franse kroon zou erven. In de daaropvolgende machtsstrijd sloten de Bourgondiërs onder leiding van Filips II de Stoute zich aan bij de Engelsen en werd het rijk van Karel uiteindelijk beperkt tot Zuid-Frankrijk. Het tij keerde echter in 1429 toen Jeanne d’Arc, de maagd van Orléans, zich aansloot bij het leger van Karel. Na een reeks succesvolle veldslagen veroverde Karel de stad Reims, waar hij zich op 17 juli 1429 officieel liet kronen tot koning van Frankrijk.

Een jaar later werd Jeanne gevangengenomen door de Bourgondiërs en uitgeleverd aan de Engelsen. Karel ondernam geen pogingen om haar te bevrijden en op 30 mei 1431 werd Jeanne d’Arc in Rouen op de brandstapel gezet. Vier jaar later sloot Karel vrede met de Bourgondische hertog Filips de Goede en keerden de twee mannen zich samen tegen de Engelsen. In 1436 veroverde het Franse leger Parijs en werd Karel VII de onbetwiste koning van Frankrijk. Tegen het einde van oorlog was alleen de noordelijke havenstad Calais nog in handen van de Engelsen.

 

ISG Geschiedenis

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Tempeliers als voorbeeld van Anders Breivik

Tempeliers als voorbeeld van Anders Breivik | Geschiedenis actueel | Scoop.it

Tempeliers als voorbeeld voor Anders Breivik

ReligieMiddeleeuwenOorlog en RevolutieMacht en Politiek

25 juli 2011Marianne van Exel

Afgelopen weekend werd Oslo opgeschrikt door aanslagen waarbij meer dan negentig mensen om het leven kwamen. De man die de aanslagen op zijn geweten heeft, Anders Breivik, schreef een manifest en maakte een korte film, waarin hij verwijzingen naar de kruisridders in de Middeleeuwen maakte. Hij bewonderde met name de Orde van de Tempeliers. Wie waren zij?

De Orde van Tempeliers werd opgericht na de Eerste Kruistochten (1096-1099). In die tijd was er een hernieuwd religieus fanatisme ontstaan. Dat leidde tot een heilige oorlog tegen de moslims in het Midden-Oosten. De structuur van de religieuze tempeliers was vergelijkbaar met een ridderorde en militaristisch ingesteld.

Eerste Kruistocht

Na de Eerste Kruistochten in het Heilige land, die eindigden met de inname van Jeruzalem op 15 juli 1099, waren nieuwe religieuze ridderorden ontstaan. Ze moesten de veroverde heilige plaatsen en de massale toestroom van pelgrims beschermen, desnoods met geweld. De oudste van deze Orden was de ‘broederschap van de arme ridders van Christus’. De Orde werd opgericht door de Franse kruisvaarder Hugo van Payns. Hij was waarschijnlijk de vazal van Hugo I van Champagne. Volgens andere bronnen vocht hij aan de zijde van Godfried van Bouillon, één van de leiders van de Eerste Kruistocht.

In 1108 ging Graaf Hugo van Champagne voor de tweede keer naar Jeruzalem in het gezelschap van Hugo van Pays. Hugo van Pays bleef in Jeruzalem en nam de taak op zich om de pelgrims te beschermen die naar het Heilige Land trokken. Hij verzamelde rond 1115 negen man. Dat was het begin van de Orde van de Tempeliers. Hugo van Payns leidde de Orde bijna twintig jaar als grootmeester.

Militie van Christus

In 1120 legden de tempeliers de eed af om de pelgrims op weg naar Jeruzalem te beschermen. Ook legden zij zich toe op een leven in kuisheid, armoede en vroomheid. Koning Boudewijn II van Jeruzalem stelde hen een paleis vlakbij de Tempel van Solomo ter beschikking. De Orde groeide in rap tempo.

Ze beschouwden zichzelf als de militie van Christus en voerden in het Heilige land een oorlog tegen de islam. Ze mochten daardoor moslims doden, maar als ze een christen ombrachten, werden ze uit de Orde gezet. De Orde was berucht door hun religieus fanatisme en militante karakter. Ze gebruikten veel geweld tegen ‘de vijanden van het christelijke geloof’.

Als grootmeester verliet Hugo in 1128 het heilige land om de Orde uit te kunnen breiden. Hij trok naar Europa waar hij verschillende takken van de tempeliers oprichtte in Frankrijk, Engeland en Schotland. Hij wierf geld en mensen voor zijn Orde. In datzelfde jaar werden de tempeliers officieel erkend door de Katholieke Kerk. Veel edelen steunden de Orde, wat betekende dat ze al hun bezittingen aan de tempeliers moesten schenken. De Orde werd dus zeer rijk en had overal in het koninkrijk Jeruzalem en in Europa grote landerijen met horigen (boeren die het land van de leenheer verpachtten).

Rijkdom en macht

In 1139 werd de macht van de Tempeliers verder vergroot. Paus Innocentius II gaf de tempeliers toestemming om grenzen te kunnen overschrijden, ze hoefden geen belasting te betalen en hoefden slechts aan de paus verantwoording voor hun daden af te leggen. Ze kregen daarmee een ongekende macht en rijkdom. De tempeliers introduceerden bovendien een nieuwe manier van geldbeheer. Pelgrims konden hun bezittingen tijdelijk in handen van de tempeliers geven in ruil voor een ‘kredietbrief’. Deze Kredietbrief konden ze bij tempeliers elders geld van hun krediet halen.

Saladin

Het keerpunt van de macht van de tempeliers kwam in 1187 met de slag van Hattin. Met 200.000 man had de leider van Egypte en Syrië Saladin de stad Tiberias, in het huidige israël, ingenomen en de kruisvaarders werden vernietigend verslagen. De slag vond plaats op 4 juli 1187. Nadat Saladin Jeruzalem heroverde, verplaatsten de tempeliers hun hoofdkwartier naar Akko, aan de west kust van het huidige Israël. Het was een grote klap voor de tempeliers. In de daaropvolgende jaren nam bij iedere nederlaag in het gebied de belangstelling van de edelen in Europa voor de kruistochten en het Heilige land af.

De tempeliers trokken zich uiteindelijk in 1291 terug uit het Midden-Oosten. Met de terugtrekking was bovendien de belangrijkste strijd van de tempeliers weggevallen: de heilige oorlog tegen de islam. Jacques de Molay, de laatste grootmeester van de tempeliers, besloot daardoor de hoofdzetel van de tempelorde over te brengen naar Parijs. Toen het Heilige land verloren leek, gingen de tempeliers dus hun speren richtten op het verkrijgen van een eigen gebied in Europa: de Languedoc.

Afloop

Maar juist hun economische- en politieke macht zou uiteindelijk leiden tot hun ondergang in de 14e eeuw. De Franse koning Filips de Schone deed zijn best deed om van de tempeliers af te komen. Er ontstond een getouwtrek tussen staat en kerk, waarbij de Franse koning aan het langste eind trok.

Op vrijdag 13 oktober 1307 werd een groot aantal tempeliers gevangen genomen en beschuldigd van ketterij. Negen dagen later, op 22 november, vaardigde de paus een bul uit, waarin de arrestatie van alle tempeliers werd bevolen. Grootschalige vervolgingen volgden en veel tempeliers stierven op de brandstapel. Vijf jaar later werd de Orde officieel opgeheven. De goederen van de tempeliers vervielen aan de kerk. De Orde bleef bijna tweehonderd jaar bestaan.

Oslo

Anders Breivik die verantwoordelijk is voor de slachting van afgelopen weekend in Noorwegen, sprak dus bewonderend over de Orde van de Tempeliers in zijn korte film en in zijn manifest. Hij is lid van de Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici, vrij vertaald: soldaten van Christus en de Tempel van Solomon. Een groep die vreest voor de islamisering van de wereld.

“Het doel van zijn manifest is dat alle Europese landen tegen 2083 gezuiverd zijn. Om dat te bereiken heeft Breivik naar eigen zeggen in 2002, samen met elf anderen, de Tempeliers heropgericht –de militaire ridderorde van geestelijken die de kruisvaarders negenhonderd jaar geleden in Jeruzalem beschermde. Die doorstart gebeurde op een bijeenkomst in Londen. Zijn collega-ridders waren onder meer Brits, Frans, Duits en Belgisch. Samen zouden zij nu als ‘judiciar knights' het Europese Verzet aanvoeren”, schrijft de Standaard.

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Toerisme in middeleeuws Europa

Toerisme in middeleeuws Europa | Geschiedenis actueel | Scoop.it

Jaarlijks vinden er bijna één miljard toeristische reizen plaats. Vanwege de grote culturele, sociale en economische waarde is het toerisme inmiddels niet meer weg te denken uit onze moderne samenlevingen. Maar de oorsprong van het toerisme is al veel ouder: zelfs in de Oudheid ging men al op vakantie.

Het woord toerisme is afkomstig van het Latijnse woord tornare, wat ‘een cirkel’ of ‘een ronde’ betekent. Ook in de oudheid kende men het fenomeen rondreizen al. Rijke Romeinen trokken regelmatig naar kustplaatsen om te ontspannen en nieuwe culturen te ontdekken. Ook in de middeleeuwen gingen leden van de rijkste klasse vaak op Grand Tour in Europa. De reizigers trokken naar de grote Italiaanse steden, waaronder Venetië en Rome, met als doel kennis op te doen over kunst en cultuur. De Grand Tour werd gezien als een belangrijke mijlpaal en een verplicht onderdeel van iedere universitaire scholing.

Met de uitvinding van de stoomboot en de spoorwegen werd het toerisme in de achttiende eeuw ook toegankelijk voor de middenklasse. Sommigen kozen er ook voor om de Grand Tour te voltooien, maar steeds meer toeristen verkozen de Franse stranden boven de Italiaanse steden. Daarnaast werden ook Indonesië, het Caribische gebied en de Verenigde Staten populaire vakantiebestemmingen. Daarnaast ontstond tijdens de Industriële Revolutie het fenomeen van de welzijnsvakantie. De rijkere leden van de samenleving verlieten tijdelijk de vervuilde steden en reisden naar mineraalbronnen of trokken de natuur in om te herstellen.

Voor de grote meerderheid van de Europese bevolking werd een vakantie echter pas haalbaar na de Tweede Wereldoorlog. Vanaf de jaren ’60 ging namelijk het gemiddelde loon omhoog en kreeg men ook steeds meer vrije tijd. Daarnaast werd het reizen ook steeds gemakkelijker door de aanleg van snelwegen en de opkomst van het vliegtuig. Overigens ging men niet alleen meer in de zomer op vakantie; ook het wintertoerisme ontwikkelde zich sterk in de twintigste eeuw.

Inmiddels is het toerisme niet meer weg te denken uit de westerse samenlevingen. Om de economische, culturele en sociale waarde van het toerisme verder te benadrukken heeft de Wereld Toerisme Organisatie 27 september uitgeroepen tot Wereld Toerisme Dag.

 

ISG Geschiedenis

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Geschiedenis van de Merovingen

Geschiedenis van de Merovingen | Geschiedenis actueel | Scoop.it

ARTIKELGeschiedenis van de Merovingen

MiddeleeuwenOorlog en RevolutieMacht en Politiek

12 oktober 2011Martijn Boere

In de buurt van Nijmegen is een Merovingisch grafveld uit de periode 450-575 ontdekt. In het grafveld zijn achttien skeletten gevonden, die allemaal op hun rug liggen en in een kist zijn begraven. Bij de lichamen zijn aardewerk, sieraden, wapens en glazen begraven. Wie waren deze Merovingen eigenlijk?

De Merovingen (481-752) was een Frankische dynastie die in de vijfde eeuw aan de macht kwam in een gebied dat grotendeels overeenkomt met het gebied wat in de Oudheid bekend stond als Gallië. De Merovingen danken hun naam aan de legendarische Merovech. Hij was de leider van de Salische Franken in het eerste deel van de vijfde eeuw. Zijn zoon Childerik I veroverde veel gebieden door de Visigoten, Saksen en Alemannen te verslaan. In 481 kwam de zoon van Childerik I aan de macht, Clovis I. Toen Clovis in 511 overleed, hadden de Merovingen alle Franken opgenomen in hun rijk en hadden zijn heel Gallië veroverd, op Bourgondië na.

De Merovingen regeerden vanaf dat moment in een regelmatig veranderend gebied in delen van het huidige Frankrijk, België en Duitsland. Door mensen die in die tijd leefden werden de Merovingen ‘de langharige koningen’ genoemd. Zij hielden hun haar lang om zich af te zetten tegen de Romeinen, die hun haar kort knipten.

De Merovingen regelden hun opvolging door het land na hun dood gelijkelijk te verdelen onder hun zonen. Door deze vorm van opvolging ontstonden er vele oorlogen in het rijk. De erfgenamen vormden meestal bondgenoten met familieleden en probeerden land te veroveren van andere familieleden. De dood van een koning zorgde hierdoor voor veel onrust in het rijk. Door de vele oorlogen nam de macht van de Merovingen af.

In de laatste eeuw van de Merovingische dynastie vertolkten de koningen steeds meer een ceremoniële functie, terwijl de politieke macht in werkelijkheid lag bij de Karolingen. Zij hadden de rust in het rijk hersteld, maar lieten de Merovingen symbolisch aan de macht. Aan de dynastie van de Merovingen kwam in 752 officieel een einde toen paus Zacharias de laatste Merovingische vorst Childerik III afzette. Twee jaar later kroonde de paus Pepijn de Korte als opvolger van Childerik III. Pepijn de Korte was de eerste vorst in de dynastie van de Karolingen, die tot in de tiende eeuw over de Franken zouden regeren.

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Geldboetes in de middeleeuwen

Geldboetes in de middeleeuwen | Geschiedenis actueel | Scoop.it

ARTIKELGeldboetes in de Middeleeuwen

Middeleeuwen

27 oktober 2011Marianne van Exel

De politie heeft dit jaar ruim een miljoen minder bonnen uitgeschreven dan vorig jaar. Er zijn vooral minder bekeuringen uitgeschreven voor bellen in de auto, kapotte fietslichten en rijden door rood licht. Eind vorig jaar schafte minister Opstelten van Justitie de bonnenquota af. In de middeleeuwen kenden ze zo’n quota nog niet, maar waren ze wel bekend met het boetesysteem om de schatkist te spekken.

Van Frankrijk tot Istanbul, vrijwel alle middeleeuwse steden werden voorzien van een ommuring om ongenode gasten buiten de poorten te houden. Deze muren symboliseerden de aparte juridische status van de stedelijke gemeenschappen. Kenmerkend voor de middeleeuwse stad in Europa is dat iedere stad een eigen op de stedelijke samenleving toegesneden recht had. Boetes werden opgelegd per stad en vaak verschilde het boetereglement dan ook fundamenteel van steden die slechts 55 kilometer van elkaar verwijderd waren.

Straffen

Voor de handhaving van de wet in een Middeleeuwse stad waren er de schout en de schepenen. De schout was een lokaal ambtenaar belast met bestuurlijke en gerechtelijke taken en het handhaven van de openbare orde. Hij zat de rechtszittingen voor en was hoofd van de politie. Een schepen was een aristocraat die zich bezig hield met de rechtspraak in de stad. Samen vormden de schout en de schepenen het plaatselijk bestuur. Zij legden in de steden ook meestal straffen op. De zwaarte van de straffen werd bekeken naar aanleiding van de mate van geweld die werd gebruikt, verantwoordelijkheid en voorbedachte rade, de plaats van het vergrijp, de status van het slachtoffer en de kredietwaardigheid van het slachtoffer. Dit werd ook wel de ‘tarievenrechtspraak’ genoemd.

Boetes

Iedere stad had dus eigen tarieven voor verschillende vergrijpen. In St. Symphorien d’Ozon in Frankrijk werd melding gemaakt van de volgende boetes in sous, de Franse munt die in gebruik bleef tot aan de Franse Revolutie:

100 sous voor de verkrachting van een losbandige vrouw of het breken van botten;
60 sous voor verwonding met een wapen en het vergieten van bloed, voor het gooien van stenen met kwade opzet of voor het toebrengen lichamelijke verwondingen zonder een zwaard;
30 sous voor het trekken van een zwaard met de bedoeling te verwonden;
20 sous voor kwaadaardig haartrekken of schoppen zonder bloedvergieten;
10 sous voor het uitdelen van een klap;
7 sous voor stompen zonder bloedvergieten.

Schatkist

De tarieven werden ook wel gezien als de fiscale functie voor de rechtspraak. Met andere woorden: als inkomstenbron. Vandaar dat er relatief veel lichte vergrijpen werden bestraft met een geldboete aan het begin van de Middeleeuwen. Door de vele oorlogen die de machthebbers in de middeleeuwen vochten, waren de overheidsuitgaven hoog. De boetes werden dan ook als aanvulling voor de schatkist gezien.

more...
No comment yet.
Scooped by Hotelschool Ter Duinen
Scoop.it!

Heksenvervolging in middeleeuws Europa

Heksenvervolging in middeleeuws Europa | Geschiedenis actueel | Scoop.it

In Mozambique zijn gisteren twee ouderen gelyncht die zich schuldig zouden hebben gemaakt aan hekserij. Dat meldde de staatsradio in het zuidelijk Afrikaanse land. In tijden van honger en armoede gaan mensen op zoek naar een ‘zondebok’. Dat was ook het geval tijdens de middeleeuwen na het verschijnen van de ‘Heksenhamer’.

Een oude vrouw die krom liep, alleen woonde en rare brouwsels bereidde: de heks. Vrijwel ieder dorp in de middeleeuwen had wel zo’n rare oma, lieve oude vrouw of ‘heks’. Ze speelden vaak een belangrijke rol bij ziekten en bevallingen. Maar als zich een ramp in de gemeente voltrok, werden deze zonderlinge vrouwen aangewezen als zondebokken.

Pest en hongersnood

Omstreeks 1430 ontstond de idee dat er binnen het christendom een geheime sekte zou bestaan, de heksen. Onheil zoals onweer, misoogst, hongersnood, epidemieën, dood en onvruchtbaarheid van mensen en vee werden toegeschreven aan de oude dames. Tussen 1435 en 1487 werden er traktaten afgevaardigd, maar het onderwerp kreeg aanvankelijk nog weinig bijval. Eind 1470 kwam er echter een omslag. De pest en hongersnood leidden tot ontvolking in Noord-Europa. Tegen de achtergrond van deze ellende werden mensen vatbaar voor de idee van de zondenbok die moest worden opgespoord en bestraft. Maar het opsporen en berechten van deze heksen kreeg nog niet veel bijval. De aangestelde inquisiteurs ondervonden slechts tegenstand bij de vervolgingen van zowel wereldlijke- als kerkelijke gezaghebbers. Paus Innocentius VIII vorderde hierop op 5 december 1484 de bul summis desiderantes affectibus ('Omdat we ten zeerste verlangen') uit. Hierin stond dat aan de inquisiteurs onvoorwaardelijke steun moest worden verleend in hun strijd tegen heksen.

Malleus Maleficarum

Heinrich Kramer (of Henricus Institoris) schreef daarop tussen 1485 en 1486 een boek: Malleus Maleficarum, de Heksenhamer. In het boek werd uitgelegd hoe heksen moesten worden ondervraagd en welke foltermethoden het meest effectief waren. Kramer voegde Jacob Sprenger toe als auteur. Sprenger had niets met het boek te maken, maar zijn naam moest het boek meer bekendheid geven. Het boek bestaat uit drie delen. In het eerste deel wilde de auteur bewijzen dat hekserij bestaat, in het tweede deel vertelde hij welke vormen hekserij aan konden nemen en in het laatste deel beschreef hij hoe heksen herkend konden worden en berecht. Het kwam eerst in Duitsland uit en werd snel een succes in de rest van Europa. De Heksenhamer bleef tot ver in de zeventiende eeuw een gezaghebbend handboek.

Heksenwaag

Duizenden vrouwen stierven naar aanleiding van de heksenvervolgingen op de brandstapel, vooral in de Duitstalige landen. In de Nederlanden kwam de vervolging van heksen veel minder vaak voor. Toch kun je in Nederland nog overblijfselen vinden van heksenprocessen, zoals de heksenwaag in Oudewater. Op deze weegschaal konden mensen zich laten wegen. Heksen zouden namelijk zo licht als een veertje zijn, om op hun bezem te kunnen vliegen. Wanneer bij weging bleek dat iemands gewicht niet overeenkwam met de 'proportiën des lichaams', dus met andere woorden ‘te licht was’, werd deze persoon schuldig bevonden aan hekserij. Mensen konden, om eventuele verdenkingen te voorkomen, een 'certificaten van weginghe' aanvragen, waarmee een verdachte kon worden vrijgepleit. 'Heksen' uit heel Europa kwamen naar Oudewater om dit felbegeerde papiertje te bemachtigen.

Heksenvervolging in de 21e eeuw

De organisatie Forum van de Ouderen meldt dat er in Mozambique dit jaar al zeker 20 mensen, maar vermoedelijk nog veel meer, zijn vermoord in verband met vermeende hekserij. Jongeren in het land hebben op grote schaal te maken met armoede en werkloosheid. Ze menen dat hun problemen voortkomen uit kwade spreuken, die ouderen over hen uitspreken.

Bron: Skepsis

Filmtip: Haxan

more...
No comment yet.