Top Naeff
Follow
Find
500 views | +0 today
Top Naeff
Top Naeff een Nederlandse schrijfster uit Dordrecht (1878 - 1953)
Curated by Top Naeff
Your new post is loading...
Your new post is loading...
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Top Naeff, schrijfster in Dordrecht

Top Naeff, schrijfster in Dordrecht | Top Naeff | Scoop.it

Toen in 1900 het meisjesboek School-ydillen verscheen, was het onmiddellijk een doorslaand succes. Niet alleen meisjes maar ook jongens en volwassenen verslonden het aangrijpende verhaal van Jet van Marle die, opgevoed door haar strenge en harteloze oom en tante, een vroege dood sterft. Maar de Dordtse schrijfster Top Naeff nam koel afstand van haar scheppingen. ‘Ik vond het schrijven van die schoolverhalen maar een tam kunstje,’ schreef ze in haar autobiografische schets ‘Zo was het ongeveer’. Misschien lagen er te veel pijnlijke en persoonlijke jeugdherinneringen in die boeken?

 

Top Naeff werd in 1878 aan de Nieuwe Haven in Dordrecht geboren. Bij de doop in de Grote Kerk ontving ze de naam Anthonetta, maar haar grootmoeder noemde haar Top. Haar vader vond dat een ‘hondennaam’. Hij was eerste luitenant bij het corps Pontonniers en gaf zijn dochter – ze zou enig kind blijven – een uiterst strenge opvoeding. Ze groeide op met straffen, verboden, reprimandes. ‘Zit recht!’ ‘Hou je mond!’ waren woorden die haar achtervolgden. Echte warmte en genegenheid vond Top alleen bij haar grootvader, die in een mooi huis op de Wolweverskade woonde en haar verwende. ‘Alle liefde die ons ten deel valt, wordt met den tijd bron van inspiratie,’ schreef Top later over hem.

 

Onder invloed van haar opvoeding werd Top steeds opstandiger. Nadat ze gezakt was voor het HBS-diploma, haalde ze kattenkwaad uit op de meisjes-MULO. Haar ouders stuurden haar toen voor een jaar naar een jongedames-kostschool in Brussel waar ze de Franse taal en danse et maintien moest leren.

 

Volgens de wetten van het burgerfatsoen was het spoedig daarna tijd voor een verloving met ‘een goede partij’ en wel vóór haar twintigste, anders zou ze ‘blijven zitten’. Angstig om haar ouders teleur te stellen trouwde Top Naeff met de eerste de beste die haar ten huwelijk vroeg: Willem van Rhijn, die medicijnen studeerde en een verzameling opgezette vogels en vlinders had. Het was een liefdeloze verbintenis. Maar dat ontdekte Top pas toen ze voor het eerst van haar leven hartstochtelijk verliefd werd.

 

Haar onmogelijke liefde voor de getrouwde acteur Willem Royaards werd het geheime thema van vrijwel al haar volwassen romans en novellen. Om het echtelijk doktershuis zoveel mogelijk te ontlopen reisde ze op uitnodiging van Nutsgenootschappen per stoomtrein door het hele land. Van Meppel tot Goes gaf ze lezingen. Top Naeff, die de meisjesboeken ver achter zich had gelaten, was nu een gevierd schrijfster, essayiste en toneelcritica, door de gevreesde criticus Menno ter Braak geprezen om haar ‘superieure ironie’. Men wist niet dat die ironie voor Top de enige manier was om zich staande te houden in een leven dat gehavend was door het nemen van de verkeerde beslissingen.

 

Wie nu per trein naar Dordrecht reist, komt op weg van het station naar het centrum langs het huis op de Johan de Wittlaan 33, waar Top Naeff en dokter Van Rhijn hun langdurige, passieloze huwelijksjaren sleten.

 

De Dordtse VVV maakt het de bezoekers makkelijk om door stegen en straatjes, langs havens en over bruggetjes de historische schoonheid van de oudste stad van ons land te ontdekken. We volgen eenvoudig de goudomrande palen die het ‘Rondje Dordt’ markeren. Dan passeren we ook het met een bronzen herdenkingsreliëf getooide geboortehuis aan de Nieuwe Haven 38: ‘Een smal, diep-doorlopend oud huis met een, zelfs voor mijn met een sterretje in Baedeker gemerkte geboortestad, onvergetelijk prachtig uitzicht over het water van een binnenhaven met in- en uitvarende schepen.’

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Top Naeff: rebel en dame - Nieuws 2010

Top Naeff: rebel en dame - Nieuws 2010 | Top Naeff | Scoop.it

Top Naeff: rebel en dame

Top Naeff werd met vrijwel alle vrouwelijke mede-auteurs van het interbellum door met name de Forum-generatie denigrerend weggezet als auteur van ‘damesromans’. Gé Vaartjes, corrigeert dat beeld in zijn biografie van Naeff. Dinsdag 8 juni promoveerde hij erop.

 

School-Idyllen

Schrijfster Top Naeff (1878-1953) is in Nederland beroemd om haar baanbrekende meisjesboek School-Idyllen (1900). Verder schreef ze romans en novellen. Minder bekend is dat ze ook een toonaangevend toneelcritica was, die onder meer jarenlang in De Groene Amsterdammer toneelkritieken en -essays schreef die in brede kring bewondering oogstten en respect afdwongen.

 

Passie

Het proefschrift Rebel en dame. Biografie van Top Naeff geeft niet alleen een beeld van Naeff als schrijfster van meisjesboeken en proza voor volwassenen, maar vooral van een vrouw met een hevige passie voor toneel, die streed voor de belangen van de acteur en regisseur Willem Royaards.

 

Geheime liefde

De biografie beschrijft ook de geheime liefde van Naeff voor Royaards, en toont aan dat het overgrote deel van Naeffs romans en verhalen de literaire verwerking is van haar dubbelleven, haar frustraties en de uiteindelijke acceptatie van alle tekort. Daarmee biedt deze biografie, zoals een schrijversbiografie dient te doen, een verhelderend inzicht in het oeuvre van Top Naeff.

 

Superieure ironie

Vrijwel alle vrouwelijke auteurs van het interbellum werden door met name de Forum-generatie denigrerend betiteld als auteurs van ‘damesromans’. De biografie nuanceert dit beeld wat Top Naeff betreft overtuigend; criticus Menno ter Braak, die niets moest hebben van schrijvende ‘dames’, had respect voor Naeff en haar werk en bewonderde naar ‘superieure ironie’.

 

Veel nieuws

Samenvattend biedt deze biografie veel nieuwe feiten en inzichten betreffende Top Naeff, een analytisch beeld van haar als toneelcritica, een positiebepaling in haar tijd, een verband tussen leven en werk en een nuancering van de beeldvorming in literaire handboeken en encyclopedieën.

 

Academiegebouw
Dinsdag 8 juni010 2 15.00 uur
Gé Vaartjes
Rebel en dame. Biografie van Top Naeff
Faculteit Geesteswetenschappen
Promotor: prof.dr. A.G.H. Anbeek van der Meijden

(8 juni 2010)

Links

Samenvatting van rebel en dame. Biografie van Top NaeffNederlandse taal en cultuur studeren in Leiden

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Top Naeff : Uit Boekenschouw

Uit: Boekenschouw (Over “De Ongeweten Dingen” van Ina Boudier-Bakker)

 

“Dien morgen begon het. Blééf Jopie onwillig om naar beneden te gaan, tegen het overtuigend gepraat der moeder in’.

Met dezen doorgebroken zin begint Ina Boudier een verhaal, het eerste van een nieuwen bundel. Het is haar privilegie zoo huiselijk te mogen, misschien te kúnnen schrijven. Het zijn meer aanduidingen dan zinnen, het halve woord is haar liever dan het heele, ja eigenlijk geneert haar nog dát. Geeft ze het, na lang tasten, uit het diepst van haar wezen prijs, dan voelen we iets als een ademstoot... het stáat... daarop kwam het aan. Met schijnbaar overtollige, in haar werk toch zoo kenschetsende klem-teekens zijn haar bladzijden bezaaid. Doch bij voorkeur houdt ze het in, stokt middenin den zin ... het behóeft niet meer... wij raadden het immers al.

Tusschen de regels ligt haar literatuur. Van ‘ongeweten dingen’ vertelt ze, met de omzichtige kieschheid waartoe een geheim ons noopt. De aandoening om het geval dempt al vanzelf haar stem, maakt ze hakkelend... soms is het maar een gebaar... In fluisterende vertrouwelijkheid, in een oogopslag, verstaan ze elkaar - Ina Boudier-Bakker en haar lezers - daar hapert niets”.

Top Naeff (24 maart 1878 – 21 april 1953)

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Harry Prenen, Top Naeff, Willem van Iependaal, Robert Hamerling, Fanny Lewald

Harry Prenen, Top Naeff, Willem van Iependaal, Robert Hamerling, Fanny Lewald | Top Naeff | Scoop.it

De Nederlandse schrijfster Top Naeff (eig. Anthonetta van Rhijn-Naeff) werd geboren op 24 maart 1878 in Dordrecht.

Uit: School-ydillen

„Als er dus iets gekocht moest worden, en nog in langen tijd niet betaald, was het altijd Jeanne, die met een waardig ernstig gezichtje de boodschap deed. Ze was heel nuffig en dacht onder alle omstandigheden aan haar uiterlijk.

‘Nou, dan wordt ze 'n goeje vriendin voor jou, krediet,’ begon Jet weer, wier humeur nog steeds niet erg beminlijk was. ‘Zoo'n zoete, een die haar pink niet durft te verroeren. 'k Wou dat ze er jou maar naast wilden zetten; 't zou jou toch niet geneeren in je deugdzaamheid.’

‘Zal ik 't vragen?’ opperde Jeanne vriendelijk, terwijl zij haar mooie handjes met welgevallen bekeek.

Jet was inéens verteederd, door die onverwachte uitkomst, en hartelijk knikkend tegen 't krediet, zei ze: ‘Je bent 'n goed kind model, 't is 'n geschikte prakkezatie van je, ik neem 't aanbod dankbaar aan. Maar wat zal je voor 'n reden opgeven?’

‘O, zeg maar, dat 't op jouw plaats tocht, of zoo iets,’ raadde Noes aan. Noes was nog al inventief als 't er op aan kwam.

‘Neen, dan jok ik,’ zei Jeanne beslist. ‘'k Geef geen reden, 'k vraag 't zoo maar, gewoon.’

‘Je hoeft niet te denken, dat 't lukt, net of ze Jet op Jeanne's plaats daar heelemaal achteraan zullen zetten! Juffrouw Verbeek weet ook wel wat voor vleesch of ze in de kuip heeft.’

't Kwam van Lien, die zelf op de voorste bank zat (ook al wegens vlijt en goed gedrag) en nu niet kon velen, dat Jet daar lekkertjes achteraan, zou kunnen doen wat ze verkoos.“

Top Naeff (24 maart 1878 – 21 april 1953)

 

De Nederlandse schrijfster Top Naeff (eig. Anthonetta van Rhijn-Naeff) werd geboren op 24 maart 1878 in Dordrecht. Zij groeide als officiersdochter op in een patricisch milieu, decor van al haar werk. Haar novellen en romans geven een rake typering van het leven der gegoede burgerij in haar tijd, vooral van dat van de vrouw. Zij debuteerde in 1899 met een toneelstuk, De genadeslag. Grote bekendheid verwierf School-Idyllen (1900, vele malen herdrukt en in verschillende talen vertaald), eerste van een reeks succesvolle meisjesboeken. Zelf nam zij deze kant van haar talent niet erg serieus, voor haar was de verschijning van haar eerste roman, De dochter (1906), het eigenlijke begin van haar literaire loopbaan. Van haar romans geldt Letje, of de weg naar het geluk (1926), geschreven tussen 1920 en 1926, als de belangrijkste. Het is de tijdspiegel van een Hollands gezin en in feite een pleidooi voor de vrouw als zelfstandig levend en denkend wezen. Zij schreef ook essays, Charlotte von Stein (1921), Sarah Bernardt en Eleonora Duse (1934) en Willem Royaards (1947). Haar autobiografie Zo was het ongeveer verscheen in 1950.

 

Uit: School-ydillen

“ 't Was krans bij Jeanne van Laer. Zij zaten met hun vieren om de tafel: Jeanne, Jet van Marle, en Lien en Noes Terhorst.

‘'t Had niet ongelukkiger kunnen treffen,’ zuchtte Jet, terwijl ze met 'n plof haar beide ellebogen op de tafel zette. ‘Nou net middenin de repetitie-week zoo'n nieuw kind naast je te krijgen! Ik was veel liever maar alléén in mijn bank gebleven, dan had ik tenminste plaats met m'n knieën als ik stikum even in m'n boek op m'n schoot wil kijken. Aan zoo'n nieuwe kan ik natuurlijk niet dadelijk vragen of ze 'n beetje op wil schikken ..... Zeg heb je nog thee? Geef me nog 'n kopje, 't komt er niet op aan of 't slap is. Ze zal wel verbaasd staan te kijken, als ze ziet hoe er bij ons op school eendrachtelijk geknoeid wordt..... Dank je. Maar ik zeg maar, ik ben 't slachtoffer op 't oogenblik. Van vóórzeggen is natuurlijk heelemaal geen sprake ....’ en Jet hield even op met brommen en keek rond of iemand ook mogelijk 't tegendeel zou veronderstellen, maar Lien en Noes herhaalden meewarig: ‘O neen, natuurlijk niet,’ en Jeanne van Laer, 'n knap blond meisje, zuchtte ook zachtjes: ‘Ik denk 't wel niet.’

Jeanne was de eenige van de vier die nooit ‘knoeide’. Ze zei niet vóor, ze keek niet af en wou ook niet voorgezegd worden. Ze vergeleek nooit thema's of sommen, en was gehoorzaam en gedwee. Nooit ‘speelde ze op’ zei Noes; Lien noemde haar 't ‘model’ en Jet sprak van 't ‘krediet,’ want Jeanne zag er Zaterdags zoowel als 's Maandags onberispelijk uit en maakte overal waar ze kwam, een netten gedistingeerden indruk, zóo netjes, dat de winkels het zich een eer aanrekenden door zulk een fijn dametje bezocht te worden en volgaarne taartjes, schoolbehoeften enz. in 't oneindige op rekening leverden.”

 

http://romenu.skynetblogs.be/archive/2012/03/24/harry-prenen-top-naeff-willem-van-iependaal-robert-hamerling.html

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Begin voor Top Naeff festival is gemaakt - Dordrecht.net

Nieuws uit Dordrecht: Begin voor Top Naeff festival is gemaakt

vrijdag 25 mei 2012 

In 2013 is het zestig jaar geleden dat Top Naeff, schrijfster en grondlegster van het meisjesboek, als eerste vrouw ereburger werd van haar stad Dordrecht. Voor De Bibliotheek A tot Z, Gé Vaartjes, Hans Berrevoets en Casper Markesteijn een goede reden om in 2013 het Top Naeff festival te organiseren. Eerder dit jaar hebben zij een oproep gedaan om mee te denken over de invulling van het festival. Hiervoor hebben vele enthousiastelingen zich gemeld en op donderdag 24 mei heeft zich een eerste overleg plaatsgevonden. Alle betrokkenen zijn samen tot de volgende data voor de Top Naeff festiviteiten gekomen: 19, 20 en 21 april 2013.

Initiatiefnemers

De initiatiefnemers zijn Gé Vaartjes (biograaf van Top Naeff), Hans Berrevoets als voorzitter van het Platform Stedelijke Herdenking, de Bibliotheek A tot Z (coördinator Remko Jas) en Casper Markesteijn van DordtLiterair. Zij werkten ook in 2011 al samen aan het Godfried Bomans Festival in Dordrecht.

Hiervoor bestond mede door het veelzijdige programma, een grote lokale en landelijke belangstelling. Deze geslaagde aanpak is ook de basis voor de organisatie van activiteiten rond Top Naeff. Gé Vaartjes heeft de grote (literaire) betekenis van Top Naeff in 2010 verwoord in de biografie Rebel en Dame.


Succesvolle oproep
De oproep van de initiatiefnemers om mee te denken over het festival was een succes. Er zijn tientallen reacties binnengekomen van mensen en organisaties die een mooie rol willen spelen in de voorbereiding en uitwerking van het programma rondom Top Naeff. Een aantal hiervan: Het Nationaal Onderwijsmuseum, Erfgoedcentrum DiEP, Huygens ING, Het Letterkundig Museum, Inter Amicos, Schouwburg Kunstmin, LeesLETTERS, Kinderboekwinkel De Giraf en De Luthiers. Daarnaast hebben ook leeskringen en andere liefhebbers van Top Naeff zich gemeld. Samen vormt dit een gevarieerd gezelschap dat onder coördinatie van De Bibliotheek A tot Z het Top Naeff festival mogelijk gaat maken. Op donderdag 24 mei is er een eerste overleg geweest en zijn er al veel interessante ideeën geopperd. In de komende maanden wordt dit uitgewerkt tot een festivalprogramma ter ere van de schrijfster.


19, 20 en 21 april 2013
Het Top Naeff festival vindt plaats in het weekend van 19, 20 en 21 april 2013 op verschillende locaties in Dordrecht. Maar dat is niet alles, vanaf begin 2013 worden ook langlopende activiteiten georganiseerd in bijvoorbeeld Amsterdam, de favoriete stad van Top. Hou www.debibliotheekatotz.nl, social media en lokale media in de gaten voor nieuws over het programma.


Top Naeff en Dordrecht
De schrijfster was in de eerste helft van de twintigste eeuw, één van de grote vrouwen van de Nederlandse literatuur. Zij verdient daarom zestig jaar na haar overlijden brede aandacht

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Sinterklaasje Bonne Bonne Bonne

Grootje zingt een liedje met het publiek voor het stuk van Top Naeff "Zie de maan schijnt..." door amateurtoneelvereniging Inter Amicos Dordrecht onder regie van Mirjam Douma. nov. 2011

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Jakop Ahlbom - Vielfalt - Ahlbom studeerde in 1998 af aan de mimeopleiding van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en won de Top Naeff-prijs

Vielfalt draait om een mislukte goochelaar die probeert zijn leven op orde te krijgen. Maar dat lukt niet zo goed, integendeel, hij raakt meer en meer verstrikt in een web van chaos en illusies. Zijn geliefde verdwijnt bij een goocheltruc, tafels komen tot leven en cafébezoekers verdwijnen in zitbanken, afvoerputjes en televisies.

De voorstelling werkt vanuit beweging en versmelt muziek, acrobatiek, dans, illusionisme, slapstick en toneelbeeld tot één geheel. Als in een surrealistische film wordt het publiek meegevoerd van dansante duetten naar komische acts en van trucs naar pure slapstick.

Ahlbom studeerde in 1998 af aan de mimeopleiding van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en won de Top Naeff-prijs. Naast zijn eigen voorstellingen werkt Ahlbom regelmatig mee met Orkater, d'Electrique en RO Theater.

Vielfalt werd in 2007 geselecteerd voor TF-1, het Nederlandse theaterfestival en is een ode aan de fantasie.

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Neerlandicus herinnert Dordt aan Top Naeff

Top Naeff was in de eerste helft van de twintigste eeuw een beroemdheid, maar tegenwoordig kent bijna niemand de Dordtse schrijfster nog. Neerlandicus Gé Vaartjes hoopt daar met een biografie iets aan te doen.

 

Vaartjes promoveert dinsdag aan de Rijksuniversiteit Leiden op zijn biografie Rebel en Dame over Top Naeff, die eigenlijk Anthonetta Naeff heette. Donderdag presenteert hij het boek in de Dordtse Kunstkerk.

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Gottmer Kinderboeken

Gottmer Kinderboeken | Top Naeff | Scoop.it

Het bekendste boek van Top Naeff, Schoolidyllen, verscheen in 1900 voor het eerst.

Schoolidyllen gaat over de vriendschap tussen Jet, Jeanne, Noes, Lien en Maud. Het tragische einde, met de dood van een van hen, heeft honderdduizenden meisjes en vrouwen tot tranen toe geroerd.

In deze nieuwe uitgave is de oorspronkelijke tekst woordelijk overgenomen, maar om het ook voor de jongeren van nu leesbaar te maken, is de spelling wel enigszins aangepast. ‘Moeilijke’ woorden en begrippen worden uitgelegd.

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Postbus 0 » Top Naeff – School-idyllen

Postbus 0 » Top Naeff – School-idyllen | Top Naeff | Scoop.it

Top Naeff – Schoolidyllen

Wat vond ik in één van de dozen van tante Fie?

Dit prachtige boek.

Voorin staat de opdracht:

Voor mijn zeer geliefde vriendin Sophie Catharina op haar 18en verjaardag.

Jammer genoeg staat de naam van de gever er niet bij. Ik vermoed dat het niet een manspersoon was, maar zeker weet ik dit natuurlijk niet.

Dit boek is uitgegeven in 1903 bij Becht, Amsterdam. Het is een derde druk.


Top Naeff werd op 24 maart 1878 te Dordrecht geboren als Antoinette Naeff. Zij was enig kind uit een officiersfamilie.


Zij debuteerde met het meisjesboek “School-idyllen” in 1900. Ze was toen dus 22 jaar!


Het volgende stukje van de hand van Anna Blaman vond ik in Vrij Nederland van 13 maart 1948. Het werd geschreven ter gelegenheid van de 70e verjaardag van de schrijfster.


Op zestienjarige leeftijd schreef Top Naeff, onder het pseudoniem Toppy haar eerste novelle, die twee jaar later in Elsevier’s geïllustreerd Maandschrift verscheen en getiteld was: “t Was beter zo”.
En haar eerste boek, in 1900, werd een niet te overtreffen succes: Schoolidyllen, een meisjesboek, zo raak in zijn jeugdige jolige toon, zo grappig van anecdotiek en zo pathetisch en nobel van sentiment dat menigeen zich wel herinneren zal er om gelachen en vooral er diep ontroerd om geschreid te hebben. En nog is de jeugd, hoe veel nuchterder die ook schijnt geworden te zijn, op precies dezelfde manier gevoelig voor dit boek, ondanks de verouderde requisieten op dat levenstoneel van bakvissen uit 1900. Nog drie aardige meisjesboeken volgen: De Tweelingen, ‘t Veulen en In den Dop.

more...
No comment yet.
Rescooped by Top Naeff from Ter leering ende vermaeck
Scoop.it!

Hans Berrevoets: "Jammer dat in Dordrecht borden Top Naeffpad in stilte zijn opgehangen" - Dordrecht.net

DORDRECHT - In stilte heeft Dordrecht een Top Naeffpad gekregen rondom Villa Augustus nabij de Oranjelaan. De gemeenteraad had vorig jaar het groene licht gegeven om Top een plek te geven in het collectief geheugen van de stad. Vier borden met de tekst Top Naeff Dordtse schrijfster, 1878-1953, zijn zichtbaar vanaf de Oranjelaan.

Hans Berrevoets, voorzitter van het Platform Stedelijke herdenking, vindt het jammer dat de vier borden zonder een enig ceremonie zijn opgehangen. ,,Ik vind het een gemiste kans. Top Naeff wordt uiteindelijk dat toch vernoemd. De gemeente was haar vergeten, toen in de nieuwe wijk Stadspolders schrijvers en schrijfster een straat kregen. Er was dus iets goed te maken. Zij verdient zeker de aandacht van de warme publiciteit. We willen deze ereburgeres van Dordrecht immers niet vergeten?”


Volgens Berrevoets zal in het Weizigtpark wel een ceremonie komen als het Charlotte van Praag pad wordt onthuld. ,,Ik ben erg blij dat directeur Louise Bergenhenegouwen van natuur- en milieucentrum Weizigt heeft toegezegd daarvan de coördinatie te willen doen.”


Via Rita Niland
more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Gé Vaartjes schrijft biografie over Top Naeff | Boeken over Boeken

Gé Vaartjes schrijft biografie over Top Naeff | Boeken over Boeken | Top Naeff | Scoop.it

Gé Vaartjes schrijft biografie over Top Naeff

Rebel & dame
biografie van Top Naeff

Querido, juni 2010

paperback, 672 pagina’s
ISBN 9789021437637, verkoopprijs € 34,90

 

Op haar tweeëntwintigste schreef ze School-Idyllen, de bakvissenroman waarmee ze onmiddellijk grote populariteit verwierf. Maar Top Naeff (1878-1953) was veel meer dan de schrijfster met het zoetige imago. Behalve romans en novellen schreef Naeff jarenlang toneelkritieken voor De Groene Amsterdammer en was ze op theatergebied een invloedrijke autoriteit, door Menno ter Braak gewaardeerd om haar superieure ironie.

Op persoonlijk vlak werd haar rebellie onderdrukt in een slaperig huwelijk dat haar ervan weerhield toe te geven aan haar grote liefde voor regisseur Willem Royaards, waarvan slechts haar literaire werk getuigt.

 

Gé Vaartjes geeft een prachtig beeld van het culturele leven in de eerste helft van de twintigste eeuw en gaat in op Naeffs contacten met auteurs als Couperus, Heijermans en Bordewijk. Maar bovenal laat hij zien hoe deze eigenzinnige vrouw zich bewoog in haar tijd en wereld: van afkomst een dame, rebels in het hart.

 

- Gé Vaartjes (1954), neerlandicus en biograaf. In 1999 verscheen zijn biografie over Herman de Man, en binnenkort volgt de levensbeschrijving van Top Naeff, tevens proefschrift. In de marge werkt hij aan een biografie over Godfried Bomans.

- Anthonetta (Top) Naeff (1878-1953) / Biografie bij ING

- Van haar bekendste boek Schoolidyllen uit 1900 is onlangs de 28e druk verschenen bij Gottmer Uitgeversgroep.

- Bij RTV Rijnmond staat een video (3:57) waarin Gé Vaartjes lokaties laat zien in Dordrecht, de geboorteplaats van Top Naeff.

- Het eerste exemplaar werd op 10 juni 2010 gepresenteerd in de Kunstkerk te Dordrecht (zie bericht bij Boekendingen.nl).

- Lees een fragment bij ‘Vandaag in de nacht’ (Athenaeum Boekhandel), 10 juni 2010

Recensies

NRC, Janet Luis, 25 juni 2010

Volkskrant, Aleid Truijens, 28 aug. 2010

Weblog Dordtse dichter/schrijver Kees Klok, 29 mei 2011

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Schoolidyllen - Top Naeff (recensie) | Radio Nederland Wereldomroep

Schoolidyllen - Top Naeff (recensie) | Radio Nederland Wereldomroep | Top Naeff | Scoop.it

De honderdtien jaar oude 'bakvisroman' van Top Naeff wordt nog steeds gelezen én leuk gevonden. Wel reppen meiden van nu in boekverslagen op internet vaak over de moeilijke woorden en onbegrijpelijke zeden en gewoontes van 1900. Die nadelen zijn voorbij met de recente heruitgave van deze meidenklassieker, want die is door journalist Kalien Blonden voorzien van een verklarende woorden- en begrippenlijst.

'Het boek dat honderdduizenden tot tranen toe heeft geroerd' staat er op het buikbandje om dit humoristische meisjesboek waarmee Naeff onmiddellijk naam maakte als schrijfster. De sentimentele manier waarop zij het tragische einde van weesmeisje Jet van Marle beschrijft, na een liefdeloze jeugd bij een oom en tante, werkt nog steeds: 'meestal lag ze maar stil voor zich uit te kijken, berustend in haar lot, want ze wist 't nu zelf - dat ze sterven ging'. Dat hakt er in.

 

Gegoede burgerij
De belevenissen van de meisjes uit de gegoede burgerij (de recalcitrante Jet, de zusjes Noes en Lien, de ijdele Jeanne en de nieuweling Maud) zijn verre van avontuurlijk maar van alle tijden. Ze eten taartjes, krijgen de slappe lach (al heet dat fou-rire) gaan naar een bal, breken zich het hoofd over nieuwe jurken en opgestoken haar en er wordt gedweept met oudere jongens. En op hun meisjesschool halen ze zo veel kattenkwaad uit, dat er één zelfs van school wordt gestuurd.

 

Onbekende wereld
Het is een wereld die we niet meer kennen: van dienstmeisjes, een bakker met een hondenkar, een burgerlijke tante zonder handschoenen en meisjes die in een zijden jurk per koets naar een bal gaan om daar een 'goede partij' aan de haak te slaan. Want het was in deze kringen 'not done' om na de middelbare school te gaan wérken. Als de meisjes Terhorst dat toch moeten - hun moeder heeft het als weduwe niet breed- heeft vooral Lien daar grote moeite mee.

 

Veel kritiek
Hoewel vanaf het verschijnen veel meisjes van het boek smulden, was er vrijwel altijd kritiek op (delen van) de inhoud: het gezag op school werd teveel onderuitgehaald, het verhaal was te sentimenteel, de toon te jolig, de meisjes te leeghoofdig en te aanmatigend tegenover mensen uit het lagere milieu. Lezers van nu kunnen daar nog het weinig feministische gehalte aan toevoegen.

 

Eigen ervaring
Al is die kritiek gedeeltelijk waar, Naeff putte voor een groot deel uit eigen ervaring. Dat bleek ook weer uit de onlangs verschenen biografie 'Rebel & dame' van Gé Vaartjes. Ook Naeff werd streng opgevoed en net als Jet werd zij daar behoorlijk rebels van. Tegelijkertijd verwerkte ze in haar boek heel wat wijze lessen: zo is klikken absoluut verboden en is het 'flauw' om kattenkwaad niet eerlijk te bekennen. Ook krijgen Jeanne en Lien er van de schrijfster van langs, als ze de eenvoudige tante Miet en oom Piet belachelijk maken.

 

Taal niet gemoderniseerd
Gelukkig hebben Kalien Blonde en de uitgever er niet voor gekozen om de taal te moderniseren. Dus begint het boek nog steeds met 't Was krans bij Jeanne van Laer' (en wordt 'krans' in een voetnoot uitgelegd) en spreken de meisjes elkaar aan met 'jelui'. Van veel woorden en begrippen is duidelijk waarom ze worden toegelicht, zoals 'domineren' (het dominospel spelen) en 'Aigrette' (juweel dat de destijds populaire verentooi bijeenhoudt), bij andere lijkt het wat overbodig, zoals 'branie' (bluf, gespeeld stoer doen) en 'eega' (echtgenote). Ronduit jammer is het gebrek aan uitleg waarom bij de begrafenis van Jet alleen mannen zijn.

 

Haat-liefdeverhouding
Bij al die verhelderende verklaringen (ook van liederen en kunstenaars) is het jammer dat voor de omslag van Rie Reinderhoff is gekozen: zeven meisjes met korte kapsels in een schoolklas, jaren ná de eerste druk gemaakt. Dat lijkt een detail, maar het doet de inhoud geen recht (een van de prangende kwesties in het boek juist is wanneer het lange haar opgestoken mag worden) en is weinig aansprekend voor de hedendaagse doelgroep. Naeff mag zelf een haat-liefde verhouding hebben gehad met het boek (ze was trotser op haar andere werk, maar werd altijd op dit werk aangesproken), 'Schoolidyllen' verdient het om gelezen te blijven worden.

 

Schoolidyllen - Top Naeff, uitgeverij Gottmer, ISBN 9789025746735, € 14,95

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Veel aandacht op Wikipedia voor schrijfster Top Naeff uit Dordrecht - Dordrecht.net

Veel aandacht op Wikipedia voor schrijfster Top Naeff uit Dordrecht - Dordrecht.net | Top Naeff | Scoop.it

Nieuws uit Dordrecht: Veel aandacht op Wikipedia voor schrijfster Top Naeff uit Dordrecht

 

dinsdag 3 apr 2012 

Ereburgeres van Dordrecht, Top Naeff, krijgt ook uitgebreide aandacht op wikipedia. Belangstelling voor haar literaire nalatenschap zal toenemen nu zestig jaar na haar dood in 2013 een eerste Top Naeff evenement komt. Dat is dan 135 jaar na haar geboorte aan de Nieuwe Haven. In 1960 werd daar een herinning boven de voordeur aangebracht.

Ze werd in 1934 al Koninklijk onderscheiden in Nederland en Belgie. In 1953 werd Top de eerste vrouw in de Dordtse geschiedenis die ereburgeres werd. Daarna lukte het nog maar één vrouw deze status te verwerven.
De centrale bibliotheek noteert graag namen van mensen, die mee willen doen aan brainstormen rond een Top Naeff evenement in 2013. Biograaf Gé Vaartjes, Hans Berrevoets, de bibliotheek en de stichting Dordt literair zijn de initiatiefnemers.

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Top Naeff uit de Luitenant

De Nederlandse schrijfster Top Naeff (eig. Anthonetta van Rhijn-Naeff) werd geboren op 24 maart 1878 in Dordrecht.

Uit: De Luitenant

„Ja, 't was waar, Jeanne werd ongenietbaar. Ze stelde in niets meer belang, zat den heelen dag in gepeins verzonken en had tegenover haar vriendinnen een soort van meerderheid in haar manieren en toon aangenomen, alsof ze (volgens Jet) de koperen bruiloft al achter den rug had. Ook haar werk leed er onder, zij kende de lessen maar half, doordat haar hoofd met andere, meer poëtische dingen vervuld was, en haar nette schriften waren langzamerhand aan alle kanten met reusachtige ‘H.'s’ (van Gelder heette Herman) beknoeid. In haar teekenboek, kwamen op de laatste bladzijde een paar dozijn mislukte officierspetten voor, afgewisseld door enkele snorren met fijn uitloopende, opgedraaide punten, en 't woord ‘Gelderland’ alleen was al voldoende, om Jeanne tot achter haar ooren te doen blozen en de anderen met een ‘ghum! ghum!’ veelbeteekenend te doen omzien. Het portretje was nu in haar horloge verhuisd, (een veel waardiger plaats voor zoo iets dan een lucifers-doosje). Het horloge werd om de vijf minuten geopend en weer gesloten, hetgeen de aandacht voor de les niet direct bevorderde en een ‘opletten Jeanne!’ klonk, geheel in strijd met de gewoonte, meermalen door de klasse.

Het was natuurkundeles, het eenige vak, waarin door een heer gedoceerd werd.

Een groote, knappe man, met enorme behaarde handen, gaf er les in en boezemde door zijn uiterlijk reeds eenigszins ontzag in.

Ook ditmaal liet het uurtje zich kalm aanzien, en waren alle leerlingen met de beste voornemens bezield. Dat zelfs de beste voornemens wel eens falen, zou helaas alweer blijken! En niet alle menschen zijn misschien voor het ongeluk geboren, maar Jet van Marle dan toch wel!

Zij zat stil, luisterend, met haar hand op haar knie en speelde, geheel in gedachten, met den gesp van haar kouseband, dien ze voelde door haar rokken heen.“

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Het schrijfhuisje van Top Naeff

Het schrijfhuisje van Top Naeff | Top Naeff | Scoop.it
In het voorjaar van 2013 worden er allerlei activiteiten ter ere van de beroemde Dordtse schrijfster Top Naeff georganiseerd. We brachten een bezoek aan haar schrijfhuisje.
more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

De Dordtsche kenau

De Dordtsche kenau | Top Naeff | Scoop.it


De Dordtsche kenau

‘In haar nieuwe huis had ze dan wel de zo lang gewenste eigen kamer, een ideale ruimte was het niet. Als Wim spreekuur hield – en dat was vaak ook op zondagmorgen – , rinkelde geregeld de voordeurbel. De patiënten posteerden zich vervolgens in de hal, de ‘wachtkamer’, en brachten met hun luidkeelse conversatie, waarbij sommige ongetwijfeld bloemrijk over hun kwalen vertelden, onrust in huis. Daarbij gaf Wim nog medische cursussen aan huis. Een oud stenen kolenschuurtje in de tuin bracht uitkomst. Het hok van twee bij twee meter werd verbouwd tot een werkruimte voor Top, met romantische luikjes ervoor en geraniumpotjes voor de raampjes. Op een foto poseert Top Naeff ervoor als een juffrouw bij een voortijdige Eftelingattractie.

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Wherever We Go - Øystein Johansen - Øystein graduated from Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten in 2010 with the honouring award Top Naeff for his artistic merits during his education.

THEATER MAASTRICHT:
Het Huis van Bourgondië | 6 - 10 March 2012

Inspired by isolation and how humans relate to each other in solitude Øystein Johansen will make his first piece at Huis van Bourgondië 'Wherever we go'.

In 'Wherever we go' we meet three men hiding. They hide from the end of everything. In their fear of the end their doubts and believes come to the surface, Where isolation makes a bubble, a reality within the reality, while the world outside actually goes on.

Øystein graduated from Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten in 2010 with the honouring award Top Naeff for his artistic merits during his education.

Concept: Øystein Johansen
Componist: Hans Kristen Hyrve
Spel: Marius Mensink, Yannick Greweldinger, Igor Vrebac
Dramaturgie: Jonas Rutgeerts
Coaching: Charlotte Van Devyver
Scenografie: Nicky de Jong
Techniek: Thierry Wilders
Productie: Het Huis van Bourgondië

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Zie de maan schijnt...

http://www.ia-dordt.nl/
Vanaf 18 november 2011 speelt amateurtoneelvereniging Inter Amicos Dordrecht "Zie de maan schijnt..." een nog nooit eerder opgevoerd stuk van de Dordtse schrijfster, rebel en dame Top Naeff.
Voorstellingen op 18, 19, 20 en 27 november en 3 december.

 

Regie: Mirjam Douma
Muziek: Jan Joost Aten

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Dordtse schrijfster Top Naeff krijgt eigen pad

In alle stilte heeft de gemeente Dordrecht de borden opgehangen van het Top Naeffpad rondom villa Augustus.

Het eerbetoon is er gekomen na veel aandringen van fans van de bijna zestig jaar geleden overleden schrijfster.

Biograaf Gé Vaartjes pleitte jarenlang voor een straatnaam voor Top Naeff. Over de afgelegen locatie en het feit dat het uiteindelijke een pad is geworden is hij dan ook niet echt te spreken.


Volgens Hans Berrevoets, voorzitter van het Platform Stedelijke Herdenking, had Naeff al een eigen straat of laan moeten krijgen bij de bouw van de Dordtse wijk Stadspolders. Daar zijn alle straten vernoemd naar literaire figuren.

Vaartjes en Berrevoets hopen dat Dordt bereid is meer aandacht te schenken aan de schrijfster, op weg naar de herdenking van haar zestigste sterfdag in 2013.

more...
No comment yet.
Scooped by Top Naeff
Scoop.it!

Naeff, Anthonetta (1878-1953)

Naeff, Anthonetta (1878-1953) | Top Naeff | Scoop.it

Naeff, Anthonetta (Top), letterkundige (Dordrecht 24-3-1878 - Dordrecht 22-4-1953).

 

Dochter van Johan Reinhard Naeff, beroepsofficier, en Anna Cornelia Vriesendorp. Gehuwd op 23-11-1904 met Huibert Willem van Rhijn, arts. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren.

 

Met damast gestoffeerde huizen waarin de eredienst aan tradities en conventies stipt werd uitgevoerd, en het wijde water rondom Dordrecht vormden het decor van Anthonetta Naeffs jeugd.

 

De Merwede-stad was een koopmansstad, en koopman was men ook in de familie aan moederskant. Status en welstand waren in deze kring heilige waarden.

 

Na enig aarzelen werd de uit de Achterhoek afkomstige beroepsmilitair Naeff door de Vriesendorps als partij voor Anna Cornelia aanvaard. Het huwelijk werd in 1877 voltrokken.

 

Anthonetta, in de wandeling Top genaamd, kwam een jaar later ter wereld. Zij zou enig kind blijven. In hun streven haar niet te 'bederven' neigden haar ouders tot een strikte opvoeding. Bij haar Dordtse grootvader daarentegen kon zij geen kwaad doen; aan hem bewaarde zij haar beste jeugdherinneringen, later liefdevol vastgelegd in de schets 'Mijn grootvader en ik', in Onze Mei. [Onder red. van M.C. van Zeggelen] (Baarn, 1927) 107-127.

 

Haar vader diende bij het corps Pontonniers in Gorinchem en Den Helder, meesttijds te Dordrecht, waar hij in 1895 benoemd werd tot commandant. De diverse scholen die zij bezocht boeiden haar slechts matig; liever sprong zij uit de band of las zij onder de lessenaar mevrouw Bosboom-Toussaint en Hélène Swarth.

more...
No comment yet.