|
Hey! We've met already, right?
Check out what we've prepared for you! |
View |
Building a Cyberinfrastructure for Digital Classics (by Alison Babeu, August 2011)
|
Tasos rescooped this on Digital Technologies for Critical Literacy. (March 4, 11:02 AM) |
|
Antonis Michailidis shared this post on Facebook page. (February 26, 7:36 PM) |
|
|
Antonis Michailidis shared this post on Facebook. (February 26, 7:36 PM) |
|
|
Antonis Michailidis shared this post on Tumblr. (February 26, 7:36 PM) |
|
|
Antonis Michailidis shared this post on Twitter. (February 26, 7:36 PM) |
|
|
Antonis Michailidis shared this post on LinkedIn. (February 26, 7:36 PM) |
|
|
Antonis Michailidis thanks Lampros Polkas for this. (February 26, 7:36 PM) |
philologia
|
A collaborative, multi-disciplinary symposium University of Southampton 
By Allen Romano. Μany have seen Wordles, representations of word frequency data (raw or relative) that allows you to appreciate, at a glance, which words (and by extension, ideas) might matter more, at the macro-level, for a particular text or set of texts. (Clouds like this are relatively common on websites to show popular tags and search terms of course.) Some may have even seen variations of this for Homer. Here’s Martin Mueller’s Wordles for lemmata more common in Homer’s Iliad vs. the Odyssey and, conversely, more common in the Odyssey vs. the Iliad.... 
The Journal of Digital Humanities is a comprehensive, peer-reviewed, open access journal that features the best scholarship, tools, and conversations produced by the digital humanities community in the previous quarter. (Seminar given at Lancaster University, 14th March, 2012) The field of educational technology has devoted a lot of time and effort to theorising ‘learning’,... ... Via Ana Cristina Pratas Learning Design: A methodology for enabling teachers/designers to make more informed decisions in how they go about designing learning activities and interventions, which is pedagogically informed and makes effective use of appropriate resources and technologies. This includes the design of resources and individual learning activities right up to curriculum-level design. A key principle is to help make the design process more explicit and shareable. Learning design as an area of research and development includes both gathering empirical evidence to understand the design process, as well as the development of a range of learning design resources, tools and activities. 
The mission of the Digital Classics Association (DCA) is to foster digital methods that can enhance our understanding of classical antiquity, its legacy, and associated cultures. DCA membership is open to all those with interests in advancing this mission. 
The goal of the Alpheios project is to help people learn how to learn languages as efficiently and enjoyably as possible, and in a way that best helps them understand their own literary heritage and culture, and the literary heritage and culture of other peoples throughout history. Our initial focus will be on classical literature in languages no longer spoken, such as Latin and ancient Greek. The influence of these classics, like the river Alpheios, still runs like a subterranean stream deep beneath the contemporary world, as artists and thinkers continue to draw inspiration from them. We hope that Alpheios will eventually include a wide variety of languages, ancient and modern. By utilizing contemporary technology that is both flexible and adaptive, Alpheios should make language learning both easier and more immediately rewarding. By sharing these tools and the source code in which they are written freely on the Web, the Alpheios Project also hopes to encourage their collaborative development. The software is currently in Beta release, with all the caveats normally associated with that level of development.
The Alpheios project uses resources from and is grateful to the following projects: The Perseus Digital Library at Tufts University The Perseus Latin and Ancient Greek Dependency Treebanks Whitaker's Words Ancient Greek Tutorials PeraPera-Kun Rikai-Chan Mozilla jQuerye XisteSpeak
Alpheios is free software: you can redistribute it and/or modify it under the terms of the GNU General Public License as published by the Free Software Foundation, either version 3 of the License, or (at your option) any later version. Building a Cyberinfrastructure for Digital Classics (by Alison Babeu, August 2011) 
Η μετάφραση είναι επιστήμη στο μέτρο που μπορεί να προσεγγισθεί επιστημονικά το αποτέλεσμα της, το κάθε μεμονωμένο μετάφρασμα δηλαδή, και να περιγραφεί με τους γενικώς ισχύοντες κανόνες της οικείας επιστήμης, που δεν είναι άλλη από τη Γλωσσολογία. Δεν συνιστά, όμως, επιστήμη –ούτε μπορεί να γίνει ποτέ– ως προς την εκπόνηση κανόνων του μεταφράζειν, που θα ισχύουν μάλιστα κατά παραδοχή γενικώς και διαχρονικώς. Τούτο εξηγείται από το ότι στη μεταφραστική διαδικασία εμπλέκονται αποκλειστικώς και μόνο μία σταθερά, ήτοι το πρωτότυπο κείμενο, και άγνωστος μεν, μέγας δε αριθμός παραμέτρων, που σημαδεύουν καθοριστικά το μετάφρασμα και που –ενδεικτικώς και αδρομερώς– αφορούν αφενός τον χρόνο, τον τόπο και τις συνθήκες οπού επιτελείται η μετάφραση και αφετέρου το πρόσωπο του καθέκαστον μεταφραστή. Αλλά ακόμη και η σταθερά του υπαρκτού και αμετάβλητου πρωτοτύπου απολύει την ατρεπτότητά της από τη στιγμή που καθορίζεται από τον τρόπο αναγνώσεως του κειμένου από τον κάθε μεταφραστή, και ο οποίος τρόπος είναι δυνατόν να ποικίλλει ανά φυσικό μεταφραστή αναλόγως του είδους του προς μετάφραση κειμένου Η μεταφραστική διαδικασία, προϋποθέτουσα γλωσσική δεξιότητα, τείνει στην άρθρωση γλωσσικών επιτελεσμάτων, που όμως έχουν αυστηρά ατομικό χαρακτήρα: αποτελούν γλωσσικά επιτελέσματα αφορώντα συγκεκριμένον κάθε φορά μεταφραστή, καθόσον μέσα στην κάθε γλωσσική κοινότητα ούτε λειτούργησε ποτέ ούτε λειτουργεί παραλλήλως κάποια μεταφραστική κοινότητα. Ο μεταφραστής είναι μονάδα· συλλογική μετάφραση δεν νοείται, ειμή μόνο κατ’ εξαίρεση – αλλά και εκεί τον ρόλο του μοναδικού μεταφραστή τον παίζει η συνισταμένη της εκπεφρασμένης συναίνεσης των μεταφραστών επί του τελικού μεταφράσματος. Για τη μετάφραση έχουν διατυπωθεί πλείστοι όσοι ορισμοί, πράγμα που αυτομάτως σημαίνει ότι δεν υφίσταται γενικώς ισχύων ορισμός της. Αποτελεί αφόρητη κοινοτοπία μεν, πλην όμως αντικατοπτρίζει πιστά την αλήθεια ο στεγνός και στενότατος εκείνος ορισμός που θέλει τη μετάφραση έγγραφη μεταφορά ενός ήδη υπάρχοντος κειμένου από μια φυσική γλώσσα σε μία άλλη φυσική γλώσσα. Όσο άγευστος και αν είναι ο ορισμός αυτός, τόσο επιβεβαιώνει και με τη λιτότητά του την ορθότητα περί τα πράγματα τα μεταφραστικά. Αν μπορεί να προστεθεί κάτι σε αυτόν, χωρίς να του καταστρέφει τη στρογγυλότητα είναι τούτο: η μετάφραση αφορά μεν κείμενο συνταγμένο στη γλώσσα αφετηρίας, επιτελείται όμως σύμφωνα με τους κανόνες της γλώσσας αφίξεως. Επειδή, όμως, και τούτο το τελευταίο δεν είναι απόλυτο, μπορούμε να πούμε ότι η ισχύς του εκτείνεται όσο του επιτρέπει η έκφραση «κατά κανόνα». Αφοριστικά, αλλά καθόλου μακριά από την ορθότητα και την αλήθεια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η μετάφραση είναι «έργον μεταφραστού». Μέσα στην εγγενή πλατωνικότητα του ειρημένου αφορισμού χωράει, ωστόσο, πλήθος μέγα προσεγγίσεων, ακόμα και των πλέον ετεροκλήτων, από την μαρξική ιστορικοϋλιστική κοινωνική ουσίωση ενός κειμένου και σε άλλη γλώσσα, πλην αυτής του πρωτοτύπου του, έως και την βιτγκενστάινεια γλωσσοπαιγνιώδη παγίωση ενός γλωσσικού αγώνα – αρκεί να βρεθεί ο επί τούτω κατάλληλος μεταφραστής, επιστήμων και τεχνικός, αλλά και μητιόεις χειριστής των ήδη υφισταμένων λεξικών εργαλείων, αλλά και επινοητής νέων μέσων που θα (του) διευκολύνουν την επανάρθρωση του χρονικώς παλαιότερου πρωτοτύπου κειμένου σε φρέσκο μετάφρασμα, προκειμένου να καταστήσει εφικτή την επικοινωνία του κοινού αφίξεως με γλωσσογενή προϊόντα που έχει ήδη γνωρίσει το κοινό αφετηρίας. Ο μεταφραστής γίνεται έτσι, λοιπόν, όχι μόνο ρέκτης και πλάστης γλωσσικών αγαθών από γλώσσα σε γλώσσα, αλλά και καταλύτης της απαραίτητης «χημικής» αντίδρασης που πρέπει να γίνεται όποτε έρχονται σε επαφή δύο γλώσσες. Το ότι κάποιος γνωρίζει –όσο καλά και αν γνωρίζει– μία ξένη γλώσσα, αυτό δεν σημαίνει άνευ ετέρου ότι ο συγκεκριμένος γνώστης είναι και καλός μεταφραστής. Το ότι απαιτείται η καλή γνώση της «ξένης» γλώσσας δεν αμφισβητείται· παραλλήλως, όμως, απαιτείται όπως συμπίπτουν στο πρόσωπο του μεταφραστή και αρκετές ικανότητες που εξικνούνται πέραν της απλής καλής γνώσεως μιας ξένης γλώσσας. Ο μεταφραστής πρέπει να ξέρει να βλέπει την ξένη γλώσσα μέσα στο σύστημα της δικής του, της μητρικής του γλώσσας: να είναι σε θέση να προβαίνει σε συντακτικές συστοιχήσεις, να αναγνωρίζει πραγματολογικά δεδομένα, να επινοεί υφολογικές αποκρίσεις και, εν πάση περιπτώσει, να υπηρετεί με κατά περίπτωση επιστρατευόμενη εφευρετικότητα, και όχι με πρεταπορτέ συνταγές, την ισοσθένεια των κειμένων του πρωτοτύπου και του μεταφράσματος ενεργοποιώντας αποκωδικεύσεις του πρωτότυπου κειμενικού υλικού και συντονίζοντας ανακωδικεύσεις του στο μετάφρασμα, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη του όλο το πλέγμα της κουλτούρας αφίξεως και των ευρειών δυνατοτήτων που του παρέχει. Τούτων ούτως εχόντων η μετάφραση, ως διαδικασία και αποτέλεσμα, δεν μπορεί παρά να είναι ένα πολιτιστικό συμβεβηκός, μια εμπέδωση του αλλότριου γλωσσικού κειμένου σε οικείκο και ομιλούν γλωσσικό κείμενο, που μιλάει τη γλώσσα και επικοινωνεί με τη γλώσσα του ομιλούντοςε υποκειμένου που λέγεται «καθέκαστον μεταφραστής». Ο ιδεϊκός μεταφραστής δεν υπάρχει, ούτε τον έχει ανάγκη –αν μπορούμε να το διατυπώσουμε έτσι– η μετάφραση. Όπως επίσης δεν υπάρχει ο παμμεταφραστής. Υπάρχει απλώς ο καθέκαστον μεταφραστής, το ατομικώς ομιλούν και μεταφράζον υποκείμενο, το οποίο κινεί ένα πολιτιστικό δρώμενο με πρώτιστο τελικό σκοπό του, όπως εκφραστεί αυτό το ίδιο, και επιμέρους σκοπούς πάρα πολλούς, που όμως δεν είναι σχεδόν ποτέ ορατοί. Εκφραζόμενος δια της μεταφράσεως ο μεταφραστής εκφράζεται ως ομιλούν υποκείμενο, και δη επεμβαίνοντας (του παίζειν χάριν) με το γλωσσικό του όργανο και τις όποιες δυνατότητές του στην ήδη διαμορφωμένη πραγματικότητα, προκειμένου να την αλλάξει. Στο μεταφραστικό παιχνίδι του δεν εμπλέκονται μόνο οι νεολογικές του συνεισφορές, όπως πολύ εύκολα θα μπορούσε εδώ κάποιος να υποθέσει, αλλά και οποιαδήποτε λογική δράση του, επιτυχής ή ατυχής, ορθή ή εσφαλμένη, κανονική ή κατ’ εξαίρεσιν, μέσα στο σωρό των λεξικεύσεων ή άπαξ κ.ο.κ. Η κάθε μετάφραση, ως υλικό μετάφρασμα, προσφέρει στον γλωσσολόγο πλούτο γλωσσικών επιτευγμάτων που παρήχθησαν όχι πρωτογενώς, αλλά από αφορμή ενός πρωτογενώς παρηγμένου κειμένου. Ο γλωσσολόγος, πέρα από τις όποιας φύσεως αντιπαραβολικές συγκρίσεις, στις οποίες μπορεί να επιδοθεί, έχει μπροστά του το αποτέλεσμα ενός διαγλωσσικού διαλόγου και καλείται να το εκτιμήσει εν όλω ή εν μέρει, αναλόγως του προς τα πού ο ίδιος κατευθύνει τα επιστημονικά ενδιαφέροντά του. Οποιαδήπτε κατεύθυνση, όμως, και αν επιλέξει, δεν μπορεί παρά να έχει ως σημείο εκκινήσεώς του την κάθε λέξη του μεταφράσματος, τόσο χωριστά όσο και στη συνύφανσή της στο κειμενικό περιβάλλον όπου έχει ενταχθεί, αλλά και στην αναφορά της στο εν γένει πολιτιστικό περιβάλλον που την έχει υποδεχθεί ως εν τοις πράγμασι απόδοση μιας συγκεκριμένης ξένης λέξης ή φράσης ή πρότασης. Η μετάφραση αποτελεί παγκόσμια πρακτική – από αιώνων δε. Απλώς κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει ξεφύγει σχεδόν τελείως από τις προδιαγαφές ενός ειδικού ενδιαφέροντος ή μιας οσοδήποτε «επιστημονικής» ενασχόλησης και έχει γίνει και επάγγελμα και παραγωγική διαδικασία. Και έτσι όμως παρουσιάζει επιστημονικό ενδιαφέρον. Η πολυπλοκότητα του χαρακτήρα της τρομάζει μόνο τους αφελείς και τους μη συνειδότες. Οι νηφάλιοι μελετητές του μεταφραστικού φαινομένου γνωρίζουν ότι τα όποια μεταφραστικά «λάθη» επ’ ουδενί απειλούν την γλώσσα αποδοχής, ιδίως επειδή αναλογίζονται πόσα και πόσα λάθη (και μεταφραστικά) έχουν καταστεί χρήση και δεν ενοχλούν το γλωσσικό αίσθημα κανενός χρήστη. Όπως επίσης γνωρίζουν ότι καμμία γλώσσα δεν απειλείται από την δια της μεταφράσεως εισαγωγή ξένων τρόπων συντάξεως – η δια της ξενιστική οικείωση και η απόρριψη όσων από αυτούς δεν καταφέρουν να γίνουν χρήση απλουστεύει τα πράγματα. Νόμος της ζωής, άρα και της γλώσσας είναι η αδιάλειπτη αλλαγή. Η μετάφραση συντελεί στην αλλαγή αυτή δια της καταθέσεως λεκτικού (διάβαζε: πολιτιστικού) πλούτου που είτε θα επενδυθεί και θα πιάσει τόπο είτε θα σπαταληθεί χωρίς αποτέλεσμα. Σημασία έχει να υπάρχει γλωσσικό χρήμα προς χρήσιν και να ρέει. Κανονικώς όλα τα άλλα είναι εκ περισσού και μπορούν να ληφθούν υπόψη ή να απαλειφθούν αζημίως. 
Βραβείο απόδοσης έργου της αρχαίας ελληνικής γραμματείας στα νέα ελληνικά στον Δημήτρη Ν. Μαρωνίτη για τη μετάφραση της Ιλιάδας του Ομήρου (εκδόσεις Άγρα). "Η μετάφραση του Δ. Ν. Μαρωνίτη συνδυάζει την κριτική εγρήγορση και τη φιλολογική γνώση με την ποιητική ευαισθησία. Ο μεταφραστής προσεγγίζει το ιλιαδικό έπος συνομιλώντας τόσο με την αρχαιότητα όσο και με τη νεότερη λογοτεχνική και μεταφραστική παράδοση. Στον διάλογο αυτόν μεταβάλλει γόνιμα τα όρια και των δύο πόλων. Η πρόσληψη της Ιλιάδας μετακινείται από τον δεκαπεντασύλλαβο και τη λαϊκή κουλτούρα, που υπήρξαν αφετηρία για τις μεταφράσεις των Καζαντζάκη και Κακριδή, προς τον ελληνικό μοντερνισμό, αναγνωρίζοντας ότι η στροφή προς την αρχαιότητα είναι ταυτόχρονα νεοελληνική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια. Η προφορικότητα του μεταφραστικού λόγου επιτρέπει τη δημιουργική συνάντηση με το ομηρικό παρελθόν, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει καθοριστικά στην αναγνωστική απόλαυση" (αιτιολογική έκθεση της επιτροπής του ΥπΠο) 
Data is not reality, and conflating the two is dangerous. Nor is data neutral or objective. If we learned anything from the last fifty-odd years of cultural and social critique, it is this fact: that facts themselves are loaded with tints and hues and colorations, that they are porous and open to multiple, ambiguous interpretations, that they are only facts when their non-objective qualities are factored in... 
Searching for Patterns in Ancient Greek Texts! WordChorus is a tool specifically designed to find patterns in Ancient Greek texts. Have you ever wondered how many verses in the Iliad begin with a rough breathing? Or how many words in Antigone end in the phoneme group οι, ει or αι? Do you want to count the number of accents in the Argonautica? If so, you have come to the right place! 
Tim O'Reilly attempts to clarify just what is meant by Web 2.0, the term first coined at a conference brainstorming session between O'Reilly Media and MediaLive International, which also spawned the Web 2.0 Conference. |
Katerina Zoyrou (2012). This paper synthesizes definitions of mainstream terms and juxtapose them to similar concepts from CALL literature. At this stage we attempt to disambiguate concomitant terms that sometimes lead to confusion. We then critically discuss three key features of web 2.0 technologies (user participation, openness and network effects). 
The Ancient Greek and Latin Dependency Treebank includes the entirety of Homer's Iliad and Odyssey, Sophocles' Ajax, and all of the works of Hesiod and Aeschylus - a total of 309,096 words.We use two methods for building treebanks of Classical texts: a "standard" production method in which two people independently annotate each sentence and a third reconciles their differences; and a "scholarly" method where a single individual creates an annotation that stands as their published interpretation of the text. In our standard method, we attempt to remove the bias of any single individual; in a scholarly method, what we are trying to capture is exactly that unique interpretation. All of these works are freely available for download under a Creative Commons license. Paolo Monella Post-doc bourse Accademia dei Lincei, Rome 2012.
Starting point: we have a problem. Yes, we do. Where I argue that there are no digital scholarly edition of a classical text with a multi-testimonial tradition (and I explain what I mean by that). The title says it all.
Point 2: They don't feel so because of the "canonisation" of the classical corpus. Where I argue that classical texts are quite well preserved after all (due to "canonisation", in a double-entendre sense that I explain), and that classicists don't feel they need digital scholarly editions because they consider textual variance not too meaningful and they are more focussed on the "Text" than on "documents".
Point 3. The missing link: is there also a modelling flaw? Where I notice that we have digital editions of "Texts" and digital editions of "documents", but no editions that link them (digital scholarly editions), and suspect that may be a flaw in our modelling of textual primary sources. 
Nagy, Gregory, Homer the Classic. 
Βιντερογραφημένη εισήγηση του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Επιχειρείται αρχικά μια μικρή αναδρομή στις απαρχές του λυρισμού στην αρχαία ελληνική ποίηση και τοποθετείται η ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη μέσα στο πολυποίκιλο τοπίο του νεοελληνικού λυρισμού. Επισημαίνονται ύστερα οι – ομολογημένες από τον ίδιο τον ποιητή - οφειλές του στον Σολωμό και τον Κάλβο, και ανιχνεύονται οι κρυφές αναλογίες των πρώτων νεανικών του στίχων με τους εκφραστικούς τρόπους του Παλαμά. Έμφαση δίνεται στην – αγνοημένη από την κριτική – στενή συγγένειά του Οδυσσέα Ελύτη με τον Σικελιανό. Η ομιλία κλείνει με μια σύντομη αποτίμηση των προβολών της ποίησης του Ελύτη στους επιγενόμενους ομοτέχνους του. 
Mètis. Anthropologie des mondes grecs anciens "Mètis est née d'une collaboration entre hellénistes grecs et français, autour des orientations de Jean-Pierre Vernant, Pierre Vidal-Naquet et Nicole Loraux, dans le Centre de recherches comparées sur les sociétés anciennes (devenu Louis-Gernet). Périodes disponibles : 1986-1989, 1990-1998. 
We are pleased to introduce the first issue of The Journal of Interactive Technology and Pedagogy (JITP), an open access and peer-reviewed forum for interdisciplinary collaboration, pedagogic study, and innovative computational research. In this, our inaugural issue, we wanted to describe for you the origins of the journal, the content you are likely to find on our site, our peer review policies, and the editorial decisions we have made to make JITP a progressive model for alternative modes of scholarly communication. Introduction: Kimon Keramidas and Sarah Ruth Jacobs “Let’s Go Crazy”: Lenz v. Universal in the New Media Classroom “City of Lit”: Collaborative Research in Literature and New Media MyDante: An Online Environment for Collaborative and Contemplative Reading Talking with Students through Screencasting: Experimentations with Video Feedback to Improve Student Learning Philosophy through the Macroscope: Technologies, Representations, and the History of the Profession Steps, Stumbles, and Successes: Reflections on Integrating Web 2.0 Technology for Collaborative Learning in a Research Methods Course 
Προς τι οι δίγλωσσες εκδόσεις λογοτεχνικών έργων; Γενικώς, και εν πολλοίς αορίστως, η συνδημοσίευση σε ένα βιβλίο του πρωτοτύπου και του μεταφράσματος εκλαμβάνεται από πολλούς, σήμερα, ως η κατ’ εξοχήν έκφραση του εκδοτικού αισθητισμού, ακόμη και ελιτισμού. Η ιστορία όμως της γραφής, και γενικότερα του βιβλίου, δείχνει ότι αυτή η πρακτική υπηρετούσε –και εξακολουθεί να υπηρετεί– και άλλους σκοπούς. Ένας από αυτούς ήταν, παραδείγματος χάριν, εκπαιδευτικός: η λεγόμενη διαστιχική μετάφραση, δηλαδή «το μικροτάτοις γράμμασι γράψιμον των εξηγητικών λέξεων υπεράνωθεν ακριβώς των του αρχαίου κειμένου, καθώς εσυνειθίζετο εν τοις πρώην Ελληνικοίς ημών σχολείοις έως περί τους χρόνους της επαναστάσεως του 1821».[1] Την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας υπηρετούν επίσης –ενίοτε αξιόλογες από λογοτεχνική άποψη– δίγλωσσες εκδόσεις ανά τον κόσμο, που συνήθως συνοδεύονται από λεξιλογικές, γραμματικές, ή συντακτικές παρατηρήσεις. Ανεξάρτητα όμως από τις ιστορικές συγκυρίες, τις πραγματικές προθέσεις ή τις θεωρητικές αισθητικές απόψεις εκδοτών, μεταφραστών ή κριτικών, η δίγλωσση έκδοση έχει πολύ συγκεκριμένο αποτέλεσμα: παρουσιάζοντας αντικριστά τη μετάφραση με το πρωτότυπο αφενός δείχνει εμπράκτως το χωρισμό, τη διαίρεση, και κατ’ επέκταση την αναντιστοιχία, των γλωσσών, και αφετέρου παραπέμπει, εκ των πραγμάτων και αναπόφευκτα, στη (συγ)κριτική αξιολόγηση του δευτερογενούς οικείου μεταφράσματος, με γνώμονα πάντοτε το πρωτογενές έργο, το πρωτότυπο. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι αυτοί που μπορούν να υποστηρίξουν την αποκλειστικά αισθητική σκοπιμότητα της δίγλωσσης έκδοσης είναι μόνο οι επιμεταφραστές, και δη οι μονόγλωσσοι: παραδείγματος χάριν, όποιος μεταφράζει στα ελληνικά έναν ρώσο ποιητή από μια αγγλική μετάφραση, ή από μια προϋπάρχουσα αντίστοιχη ελληνική. Καθώς η μορφή, το σημαίνον, το γράμμα του ξένου πρωτοτύπου είναι απολύτως απρόσιτο, άγνωστο στον επιμεταφραστή, η δίγλωσση έκδοση της επιμετάφρασής του έχει, δυστυχώς μόνο γι’ αυτόν, αισθητική, οιονεί εικαστική αξία: αν θέλει, μπορεί να εκλάβει το ρωσικό σημαίνον, το διάσπαρτο γραπτό ρωσικό αλφάβητο, εν ολίγοις τη μορφή του ρωσικού πρωτοτύπου, ακόμη και ως πίνακα ζωγραφικής… Ο ρωσομαθής όμως αναγνώστης, χάρη στη δίγλωσση έκδοση, μπορεί να συγκρίνει την πρωτογενή με τη δευτερογενή μεταφρασμένη μορφή, και τελικά να αποτιμήσει την τελευταία. Αυτή ακριβώς είναι η μοίρα του επιμεταφραστή: να είναι αποκλεισμένος από τη μορφή του πρωτοτύπου και να παραμένει εσαεί δεσμευμένος και δέσμιος στη μορφή της δικής του, μητρικής και προσίδιας γλώσσας. Αντίθετα, ο μεταφραστής βιώνει την αγωνιώδη αναντιστοιχία των δύο μορφών. Τελικά, ο μεταφραστής ή ο κριτικός που δεν συνυπολογίζουν τον συγκριτικό έλεγχο μεταξύ πρωτογενούς και δευτερογενούς κειμένου στην αξιολόγηση του μεταφράσματος μπορεί να αρθρώσουν λόγο για την αποκλειστικά αισθητική σκοπιμότητα της δίγλωσσης έκδοσης μόνο αν αγνοήσουν το εξής στοιχειώδες διακριτό αποτελεσματικό στοιχείο της: η δίγλωσση έκδοση συναπευθύνεται επιπλέον, ιδιαίτερα και ειδικότερα, σε εκείνους που μπορούν να διαβάσουν το ξένο πρωτότυπο. Με δυο λόγια, η δίγλωσση έκδοση υπηρετεί ρητά το πρωτότυπο, δηλαδή καθιστά την παρουσία του εξαιρετικά δεσμευτική για όποιον θέλει να αποτιμήσει τη μεταγλώττισή του. Τι νόημα, όμως, έχει σε μια δίγλωσση ελληνική έκδοση η αντικριστή παράθεση του ιαπωνικού χάι-κου, ή του ρωσικού «Ρέκβιεμ» της Αχμάτοβα, όταν είναι εκ προοιμίου γνωστό ότι ελάχιστοι γνωρίζουν αυτές τις ξένες γλώσσες; Μήπως εδώ έχουμε να κάνουμε με μια καθαρά αισθητική σκοπιμότητα; Αντίθετα, η δίγλωσση έκδοση των αρχαιοελληνικών κειμένων θεωρείται φυσιολογική. Εδώ, όμως, έχουμε εντός της ενδογλωσσικής μετάφρασης δύο φαινόμενα που χρήζουν ιδιαίτερης αλλά και εκτενέστατης ανάλυσης, την οποία εδώ αδυνατώ να διεκπεραιώσω. Αφενός, μοιάζει να αποδεικνύεται εμπράκτως η περίφημη ασυνέχεια της ελληνικής γλώσσας (από την άλλη, όμως, μέχρι ποίου βαθμού πρέπει να διαμαρτύρονται οι επικριτές των μεταφράσεων του έργου του Παπαδιαμάντη, όταν υποστηρίζουν μαχητικά αυτή την ασυνέχεια και, επιπλέον, επιδίδονται σε μεταφράσεις αρχαιοελληνικών κειμένων δημοσιεύοντας συνάμα θεωρητικά κείμενα για την ελληνική ενδογλωσσική μετάφραση;) αφετέρου, το πρωτότυπο κείμενο γίνεται ακόμη κλασικότερο, ενίοτε μάλιστα ιεροποιείται, προκαλώντας αντιδικίες, ή ακόμη και συρράξεις. Ωστόσο, και στις δυο περιπτώσεις, παρά και ανεξάρτητα από τη διαφορετική αναγνωστική πρόσληψή τους, η δίγλωσση έκδοση του ιαπωνικού χάι-κου και η αντίστοιχη κειμένων της αρχαιοελληνικής γραμματείας υπηρετεί κατά βάθος έναν συγκεκριμένο σκοπό. Υπενθυμίζει αυτό που πολύ εύκολα λησμονούμε: το μεγάλο θύμα κατά τη μεταφραστική διεργασία είναι το γράμμα του κειμένου. Σε τελική ανάλυση, η βαθύτερη σκοπιμότητα της δίγλωσσης έκδοσης έχει να κάνει με την εξαφάνιση του γράμματος του πρωτοτύπου. Με τη δίγλωσση έκδοση ο μεταφραστής δείχνει πόσο αγωνίστηκε και πόσο περιόρισε την προδικασμένη αποτυχία του. Δείχνει την αγωνία του και τη μεγαλειώδη ήττα του, την οποία προβάλλει ως πύρρεια νίκη. Γιατί, όμως, οι δίγλωσσες εκδόσεις περιλαμβάνουν στη συντριπτική πλειονότητά τους ποιητικά κείμενα; Πολλοί θα επικαλεστούν πρακτικούς λόγους: η δίγλωσση έκδοση ενός μυθιστορήματος είναι αδιανόητη λόγω του διπλασιασμού του όγκου του. Ωστόσο, επί παραδείγματι στη Γαλλία, οι εκδόσεις Aubier εκδίδουν μυθιστορήματα, ακόμη και δοκίμια από τα γερμανικά, ισπανικά, ρωσικά… Η δίγλωσση έκδοση αφορά σχεδόν αποκλειστικά την ποίηση, γιατί εκεί ανθίσταται κατ’ εξοχήν στη μεταγλώττισή του το γράμμα του κειμένου. Σύμφωνα με τη ρήση του Ζακ Ντεριντά: «Ένα λεκτικό σώμα δεν αφήνεται να μεταφραστεί ή να μεταβιβαστεί σε άλλη γλώσσα. Είναι αυτό ακριβώς που εγκαταλείπει η μετάφραση. Η εγκατάλειψη του σώματος, αυτή ακριβώς είναι η ουσιαστική ενέργεια της μετάφρασης. Όταν ανασυγκροτεί ένα σώμα, η μετάφραση είναι ποίηση».[2] Εντούτοις, υπάρχουν και πεζά κείμενα των οποίων η αλυσίδα των σημαινόντων, του γράμματος, είναι τόσο ισχυρή ώστε σε αυτά η ποιητική γλώσσα να είναι ισχυρότατη, ενίοτε δεσπόζουσα. Τότε η δίγλωσση μετάφρασή τους είναι αναγκαία. Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτά τα πεζά κείμενα είναι οπωσδήποτε «δύσκολα» στην ανάγνωση∙ μπορεί να είναι φαινομενικά «εύκολα», αλλά συνάμα πολύ δύσκολα στη μεταφραστική ανάγνωση. Εν ολίγοις, η δίγλωσση έκδοση εκφράζει ουσιαστικά τον προβληματισμό και τις ανησυχίες τής κατά γράμμα μετάφρασης. Είναι γεγονός ότι στο βασίλειο της μετάφρασης η κατά νόημα μετάφραση είναι η επικρατέστερη. Εδώ δεσπόζει η άποψη ότι το νόημα του πρωτοτύπου αντικαθίσταται –χωρίς να εξαφανίζεται, χωρίς να πεθαίνει– στη γλώσσα του μεταφραστή από ένα άλλο ισοδύναμο νόημα. Το νόημα είναι ιδεατό, συνεπώς μεταφράσιμο. Από την άλλη, επειδή το σώμα, η μορφή του πρωτοτύπου πεθαίνει, και επειδή η κατά γράμμα μετάφραση αγωνιά για τη μάταιη ανασύστασή του, ο πηγολάτρης, ο υπέρμαχος της κατά γράμμα μετάφρασης, αφενός δείχνει στον αναγνώστη μέσω της δίγλωσσης έκδοσης το ξένο νεκρό σώμα του πρωτοτύπου, με τον απώτερο έντιμο σκοπό να του δείξει τι χάθηκε από το πρωτογενές κείμενο, και αφετέρου εκθέτει εκτιθέμενος την αγωνιώδη άλλα και μάταιη προσπάθειά του να το διασώσει. Με τη δίγλωσση έκδοση ο μεταφραστής προσπαθεί να δείξει στον απαιτητικό, ευαίσθητο, αλλά κυρίως γνώστη της γλώσσας του πρωτοτύπου αναγνώστη ότι προσπάθησε να δημιουργήσει γύρω από την άλλη σωματικότητα, την άλλη μορφή, το άλλο γράμμα της μεταφράζουσας γλώσσας, μια διαφανή αύρα του απολεσθέντος γράμματος του πρωτοτύπου. Τελικά, με τη δίγλωσση έκδοση τα μεταφραστικά πράγματα αποκτούν τη σωστή τους διάσταση. Από τη μια, ο μεταφραστής που γνωρίζει ότι η μετάφρασή του θα συνοδεύεται από το πρωτότυπο νιώθει περισσότερο ανασφαλής, εφόσον η επισήμανση των ενδεχομένων λαθών γίνεται αυτομάτως ευκολότερη. Το πιο σημαντικό: δίνει μεγαλύτερη σημασία στο γράμμα του πρωτοτύπου. Το πρωτότυπο γίνεται τυραννικό. Ακόμη και ο στοχολάτρης μεταφραστής, ο υπέρμαχος της κατά νόημα μετάφρασης, δεν μπορεί να κοιμηθεί ήσυχος. Από την άλλη, ο κριτικός της μετάφρασης αναγκάζεται να κάνει αυτό που επιβάλλεται από την ιδιαιτερότητα της μεταφραστικής κριτικής: την αποτίμηση του μεταφράσματος, η οποία (πρέπει να) συνυπολογίζει τον συγκριτικό έλεγχο με το πρωτότυπο. Ο μονόγλωσσος κριτικός ακυρώνεται, ενώ ο πολύγλωσσος αναγκάζεται να σκύψει στη μετάφραση και να την αντιμετωπίσει όχι ως πρωτότυπο, αλλά ως δευτερογενές δημιούργημα. Η δίγλωσση έκδοση, μέσω της αντικριστής συμπαρουσίασης των ετερόγλωσσων κειμένων, συγκεκριμενοποιεί το ιδιαίτερο καθεστώς της σχέσης της μετάφρασης προς το πρωτότυπο: το μεταφρασμένο έργο είναι ένα δευτερογενές δημιούργημα, αυτόνομο, αλλά συνάμα μη ανεξάρτητο από το πρωτογενές πρωτότυπο έργο. [1] Σ.Α. Κουμανούδης, Συναγωγή νέων λέξεων, λήμμα «Ψυχαγωγία», Ερμής, Αθήνα 1980. [2] J. Derrida, L’ Écriture et la différence, Seuil, Παρίσι 1967, σ. 312 
Παιχνίδι για τη θεά Αθηνά... Εφαρμογή στην οποία παρουσιάζεται μια επιλογή από εκθέματα του Μουσείου της Ακρόπολης που απεικονίζουν τη θέα Αθηνά. 
(by Kosmas Touloumis). Από τον τόμο ΒΙΩΜΑ, ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΗ (επιμ. Μ. Πουρκός και Ε. Κατσαρού), εκδ. Νησίδες, 2011, σσ. 510-526.
Από τότε που ο P. Bourdieu μίλησε για «το νου που γεννιέται από τον κόσμο των αντικειμένων» οι αλλαγές υπήρξαν ριζικές στις θεωρητικές προσεγγίσεις των επιστημών του ανθρώπου. Η Ιστορία και η Αρχαιολογία ανάμεσά τους, αντιμετώπισαν τον αποκαλούμενο υλικό πολιτισμό όχι απλά ως πηγή πληροφοριών, αλλά ως ουσιαστικό μέρος της νοηματοδότησης του αρχαίου κόσμου τόσο κατά το παρελθόν όσο και από τις σύγχρονες κοινωνίες, στο παρόν. Τα αρχαιολογικά ευρήματα αποτέλεσαν από τις πρώτες στιγμές της δημιουργίας του εθνικού κράτους δείκτες του πολιτισμού του παρελθόντος και σύμβολα της εθνικής ταυτότητας. Η χρήση τους στα σχολικά εγχειρίδια αλλά και σε μορφές μη τυπικής εκπαίδευσης χρονολογείται από τα πρώτα χρόνια της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Η επιλογή συγκεκριμένων κάθε φορά αντικειμένων και η αναπλαισίωσή τους στα σχολικά εγχειρίδια υπακούει στον παραδοσιακό, κυρίαρχο λόγο της εθνικής συνέχειας και της καθοδηγούμενης εξαγωγής ενός καθολικού, αντικειμενικού και φυσιολογικού νοήματος όσον αφορά την αρχαιότητα και τη σύγχρονη διαχείρισή της. Ο πολυτροπικός κόσμος των αρχαίων αντικειμένων στο κοινωνικό τους πλαίσιο και οι δυνατότητες που αυτά εμπεριέχουν για την έκφραση της ταυτότητας του μαθητή και της έκφρασής του ως κοινωνικού υποκειμένου δεν λαμβάνονται υπ’ όψη. Οι δυνατότητες αυτές είναι εφικτό να πραγματωθούν με την εκπαιδευτική χρήση των νέων τεχνολογιών. Ο ψηφιοποιημένος κόσμος των αρχαίων πραγμάτων, ο ψηφιακός πολιτισμός δηλαδή, μπορεί ν’ αξιοποιηθεί σε σενάρια διδασκαλίας με τις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών. Προσφέρουν τους πόρους, οι οποίοι, μέσω της κινητοποίησης υψηλού επιπέδου δεξιοτήτων, όπως η ομαδοσυνεργατική, ανακαλυπτική-διερευνητική μάθηση, η επίλυση προβλήματος και ο «Σχεδιασμός», οδηγούν σε σενάρια διδασκαλίας σύμφωνα με τις αρχές της «κοινωνικής σημειωτικής» και των «πολυγραμματισμών». Ο μαθητής, πραγματοποιώντας τη δική του αναπλαισίωση και αποδομώντας τον πολυτροπικό κόσμο των αρχαίων πραγμάτων, προχωρεί στις δικές του πολυτροπικές κατασκευές, συγκροτώντας τον κόσμο του διαμέσου της ταυτότητάς του. 
C YBERSPACE/CYBERPAST/ CYBERNATION: CONSTRUCTING HELLENISM IN HYPERREALITY Department of Archaeology, University of Wales, Lampeter Abstract: This paper looks at representations of antiquity in cyberspace and discusses their meaning and position in global discourses on nationalism and identities. After a critical review of some recent discussion on globalization and the informational society, it adopts the concepts of ethnoscapes and ideoscapes in examining the deployments of representations from antiquity in the web pages constructed by the Greek state, private organizations, and mostly Greek diasporic communities and individuals. It is suggested that organizations and individual social actors construct in cyberspace the national topos of Hellenism.
Choose language, click on "English" to see the Latin subtitles. http://clasicas-ojosdelguadiana.blogspot.com/2012/01/estne-hoc-amor-bob-marley-lingua-latina.html Via Fernando Domènech Rey |
| 1 | 2 | 3 |
|
Next |
