Autisme (Autisme Spectrum Stoornis)
14.1K views | +6 today
Follow
Autisme (Autisme Spectrum Stoornis)
Overzichtje in hoe een prikkelverwerkingsstoornis kan werken
Curated by Maikel
Your new post is loading...
Your new post is loading...
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Informatieavond Studie en Autisme

Informatieavond Studie en Autisme | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Tijdens deze thema-avond komen de volgende onderwerpen aan bod:

Na het mbo of havo/vwo nog verder studeren op het HBO?Studeren met autisme/AD/HD?Begeleiding krijgen, kan dat en hoe regel je dat?Welke rol kan Fontys daar bij hebben?

Heb je als aankomend student of ouder met deze vragen te maken? Kom dan op donderdag
22 oktober 2015 naar de voorlichtingsavond bij Fontys Hogescholen in Eindhoven.

Deze avond wordt georganiseerd voor aankomende studenten en ouders van aankomende studenten in het hoger onderwijs. Deze thema-avond start met een informatiemarkt waar je onder het genot van een kopje koffie of thee alle informatie m.b.t. studeren met autisme en AD(H)D kunt vinden. Verder zal Frans Hankvoort deze avond zijn persoonlijke ervaringen delen en worden er twee workshops aangeboden onder leiding van deskundigen en ervaringsdeskundigen, die adviezen en tips geven vanuit hun dagelijkse praktijk.

Maikel 's insight:

Met Dank aan Frank van MEE, voor de hint naar deze thema avond.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Autistische student maakt communicatie-app

Autistische student maakt communicatie-app | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Tijdens een paniekaanval kunnen autistische mensen soms niet meer praten. Ook lichamelijk contact en geluid wordt al gauw te veel, dus communiceren is nauwelijks mogelijk. Hoe goed je ook probeert te helpen, met een paniekaanval is het vrijwel onmogelijk om het slachtoffer te geven wat hij wil. Op een telefoon typen kan echter wel.

Omdat Jeroen autistisch is heeft hij wel eens paniekaanvallen. Op een keer had hij een hele erge paniekaanval waarbij hij niet meer kon praten, terwijl zijn vrienden erbij waren. Ze probeerden hem te helpen maar wisten eigenlijk niet wat ze moesten doen, en omdat hij niet meer kon praten kon hij het ze ook niet vertellen. Voor Jeroen, die ICT studeert, was dit de aanleiding om de Emergency Chat app te maken. Met deze uitvinding kunnen twee mensen met elkaar communiceren, dus als je een paniekaanval hebt hoef je alleen maar je telefoon aan iemand te geven en hem via de app uit te leggen wat je wilt.

Hoe het werkt
“De app heeft een basistekst die de persoon waar je je telefoon aan geeft uitlegt dat je je spraak niet kan gebruiken en dat je deze app wilt gebruiken om te communiceren. Zowel de titel als de tekst kan aangepast worden in de instellingen in wat je diegene wilt laten weten.” zegt Jeroen over zijn vondst. Na de uitleg kan je doorklikken en een gesprek beginnen. Voor beide personen is er een andere kleur tekstwolkje, zodat duidelijk te zien is wie wat zegt. Hoewel het standaardscherm staat ingesteld voor autisten, kan het ook worden veranderd voor fysieke, emotionele en psychische aandoeningen.

.
more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Te vaak onjuiste diagnose bij autisme

Te vaak onjuiste diagnose bij autisme | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Onderzoeksrapport over autismediagnostiek

Autismediagnostiek: eerder, sneller en beter

(3 juli 2015)

Nog te vaak krijgen jongeren en volwassenen met autisme eerst een verkeerde diagnose. Hierdoor duurt het langer voordat zij toegang krijgen tot de juiste hulpverlening en ondersteuning. Voor jongeren duurt het zo’n 5 jaar, bij volwassenen 8 jaar voordat ze de juiste diagnose krijgen. Dit blijkt uit onderzoek van Patricia van Deurzen, Lisette Verhoeven en Wouter Staal dat vanmorgen door de werkgroep Vanuit autisme bekeken wordt overhandigd aan staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Martin van Rijn.

Onderzoek onder 814 dossiers

De onderzoekers onderzochten 814 dossiers van twee instellingen: Karakter (kinder- en jeugdpsychiatrisch ziekenhuis in Oost-Nederland) en het dr. Leo Kannerhuis (landelijk autisme expertisecentrum in Doorwerth). De dossiers zijn van patiënten die in de periode mei 2013 - april 2014 naar deze instellingen zijn verwezen voor een diagnose of behandeling. Door het grote aantal dossiers en doordat beide instellingen samen patiënten behandelen uit veel verschillende delen van Nederland, kunnen de resultaten als afspiegeling van Nederland worden beschouwd.

Een belangrijke oorzaak van de vertraging in het diagnosetraject is dat er vaak eerst een andere diagnose wordt gesteld, zoals borderline, verslaving of depressie, zo blijkt uit dit onderzoek. De helft van de onderzochte casussen heeft naast autisme ook een andere psychische aandoening, die eerder zichtbaar of gemakkelijker vast te stellen is. Hierdoor wordt autisme in eerste instantie over het hoofd gezien. Er is wel verbetering zichtbaar: recente trajecten duren korter dan trajecten van een aantal jaren geleden.

Een aanbeveling van experts op basis van dit onderzoek is om in autisme gespecialiseerde diagnostici (psychiaters) eerder in te schakelen, bijvoorbeeld via consulten bij huisartsen en andere eerstelijns hulpverleners. 

 

http://www.vanuitautismebekeken.nl/sites/default/files/documenten/autismediagnostiek_web_def.pdf

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Kinderen met autismespectrumstoornis zijn wel empathisch

Kinderen met autismespectrumstoornis zijn wel empathisch | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Kinderen met een autismespectrumstoornis kunnen zich wel verplaatsten in de gedachten van een ander. Ze raken alleen sneller overprikkeld door andermans emoties, en dat leidt tot meer agressie. Dit zijn de nieuwste inzichten uit het onderzoek van ontwikkelingspsycholoog Carolien Rieffe en haar collega’s. ‘Dit verklaart ook waarom we vaak zien dat ze emoties van anderen negeren of proberen te negeren.’

Empathie in kinderen met een ASS?
Empathie is belangrijk voor samenwerking, of het bij een groep behoren, kortom, voor de sociale cohesie. Van kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) werd lang gedacht dat zij weinig empathie voelen, vertelt Carolien Rieffe. Haar onderzoeksgroep onderzoekt de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen met een ASS samen met Centrum Autisme en het Leo Kannerhuis. ‘Inmiddels is gebleken dat kinderen en jongeren met een ASS wel worden geraakt door het verdriet van een ander, maar niet weten hoe ze hiermee moeten omgaan. Empathische gevoelens blijken zelfs te kunnen leiden tot agressie’, verklaart Rieffe. ‘Ze raken overprikkeld door de emotie van de ander.’

Emoties van anderen negeren
Het team van Rieffe vond deze uitkomsten onlangs ook in een longitudinale studie, waarbij kinderen en jongeren over meerdere jaren gevolgd werden. Hiermee is aangetoond dat het gaat om een oorzakelijk verband. Kinderen en jongeren met een ASS die sterker meevoelen met een ander, laten na verloop van tijd meer agressie zien. ‘Het is dus belangrijk dat ze eerst beter leren hoe ze de eigen emoties kunnen reguleren, voordat ze zich richten op de emotie van een ander’, stelt Rieffe. ‘Dit verklaart ook waarom we vaak zien dat ze emoties van anderen negeren of proberen te negeren.’

Inzicht in intenties van anderen
Een ander belangrijk aspect voor sociale cohesie is het inzicht in intenties van anderen. Rieffe vond dat twee- tot zesjarigen met een ASS zich minder bezighouden met intenties van anderen als het gaat om gedeelde aandacht. Als bijvoorbeeld de proefleider wijst naar iets, volgen ze minder vaak haar blik en uitgestrekte arm. Hierdoor ontgaat hen waar de proefleider in is geïnteresseerd. Als de proefleider bezig is met concrete voorwerpen, volgen deze zelfde kinderen haar actie wel en maken ze deze af. ‘Kinderen met een ASS kunnen wel de aandacht richten op wat zich afspeelt in het hoofd van de ander, maar alleen als ze het doel daarvan zien’, aldus Rieffe.

Autismeweek
Van 28 maart tot en met 4 april 2015 is het Autismeweek. Bij mensen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) verwerken de hersenen informatie op een andere manier. Onder deze aangeboren stoornis vallen verschillende vormen van autisme zoals klassiek autisme en het syndroom van Asperger. Ongeveer 1 procent van de Nederlanders heeft ASS. Vaak wordt autisme niet voor de leeftijd van twee jaar ontdekt.

.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Autismevriendelijk wonen | Volwassenen met autisme, een vergeten groep op de woningmarkt?

De werkgroep Wonen van PAS heeft een brochure gemaakt om aandacht te vragen voor de woonproblematiek waar veel volwassenen met autisme mee te maken hebben. Wilt u een gedrukt exemplaar ontvangen? Maak dan € 3,00 (kostprijs en verzendkosten) over naar rekeningnummer IBAN: NL13 RABO 012 357 3165 ten name van Personen uit het Autisme Spectrum. Vermeld uw naam en adres! Dus maak het bedrag over en vermeld: "Brochure wonen voor [uw naam], [uw adres]" Wij verzorgen dan de verzending. PAS is een vrijwilligersorganisatie, houd u s.v.p. rekening met een levertijd.
Maikel 's insight:

Natuurlijk met dank aan Frank van Mee voor de tip!

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Ik ben autistisch maar dat maakt me nog geen robot | VICE | Netherlands

Ik ben autistisch maar dat maakt me nog geen robot | VICE | Netherlands | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
Films als Rain Man geven ons een verkeerd beeld van autisme. Ik ben namelijk ook autistisch en mensen hebben geen idee wat dat inhoudt.
Maikel 's insight:

Leuke blog!

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Vakbladvroeg - Symptomen van autisme verbleken door vroegtijdige behandeling - Nieuws

Vakbladvroeg - Symptomen van autisme verbleken door vroegtijdige behandeling - Nieuws | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Zeer jonge kinderen die zijn behandeld voor autismesymptomen vertonen op driejarige leeftijd geen tekenen meer van een ontwikkelingsvertraging. De studie versterkt het belang van vroege opsporing en interventie, evenals de rol die ouders kunnen hebben bij de behandeling van hun kind.

Dit blijkt uit een nieuwe, kleinschalige Amerikaanse studie, waarover online is gepubliceerd in het tijdschrijft Journal of Autism and Development. De studie is uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Californië Davis MIND Institute.

 

Therapiemethode
Met behulp van een therapiemethode, genaamd Baby Start, leerden ouders van zeven kinderen in de leeftijd van 7 tot 15 maanden met ASS-symptomen technieken om binnen de dagelijkse routines de individuele taal en sociale behoeften van hun kind te versterken. Tijdens meer dan 12 wekelijkse sessies, werden ouders gecoacht en oefenden ze om tijdens activiteiten zoals aankleden en spelen de aandacht en betrokkenheid van de kinderen vast te houden.

 

Flinke vooruitgang
De resultaten waren veelzeggend. “Zes van de zeven kinderen uit deze studie waren flink vooruit gegaan in hun cognitieve vaardigheden en taal tegen de tijd dat zij 3 jaar waren”, zegt Sandra Rogers, de leidende auteur van de studie. “Bij de meeste kinderen zijn de symptomen zo verbleekt, dat ze nauwelijks nog voldoen aan de criteria van de diagnose.”

Rogers benadrukt het belang van de  ouders.”Ouders zijn elke dag met hun baby's bezig. Het zijn de kleine alledaagse momenten van verschonen, voeding, spelen op de grond, wandelen, schommelen die belangrijk zijn voor het leren. Op deze momenten kan geen ander zo inspelen als een ouder.”

 

Veelbelovend
De resultaten zijn veelbelovend, zegt Xudong Liu, assistent-hoogleraar psychiatrie aan de Queen's University en co-directeur van het autisme Spectrum Stoornissen Canadian-American Research Consortium. Maar Liu, die geen deel uitmaakte van de Universiteit van Californië Davis onderzoek, vraagt zich af of het onderzoek op grote schaal kan worden gerepliceerd. Ook de auteurs van de studie zelf zijn voorzichtig in hun uitspraken. Het was immers geen gerandomiseerde trial, dus kunnen ze op grond van dit onderzoek geen conclusies trekken over de doeltreffendheid van de behandeling.

 

Diagnosticeren grootste uitdaging
Liu merkt nog op dat vroege diagnose van autisme spectrum stoornis een uitdaging blijft. Hoewel sommige zuigelingen al verschijnselen van ASS laten zien, vertonen anderen pas veel later deze symptomen. “Iedereen weet hoe belangrijk is dat je zo vroeg mogelijk start met behandelen, maar de grootste uitdaging blijft hoe autisme te diagnosticeren.”

(www.kidsmentalhealth.ca)

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Programma Autisme en Werk

Programma Autisme en Werk | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
Autisme en Werk is een programma om mensen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) meer kansen te geven op de arbeidsmarkt. Dat is nodig, want het aantal mensen met ASS neemt in Nederland toe*. Helaas hebben deze mensen veel moeite om volwaardig mee te doen in de samenleving. Zo blijkt uit onderzoek** dat zestig procent van de autistische leerlingen in het mbo uitvalt. Dat is substantieel hoger dan het gemiddelde uitvalpercentage. Ook de arbeidsparticipatie van mensen met ASS is laag. Van alle volwassenen heeft maar achttien procent een betaalde baan. Dit programma is een samenwerking tussen Start Foundation en het Fonds Psychische Gezondheid.
Maikel 's insight:

Met dank aan Frank van Mee voor tip van de deze scoop.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Autisme niet het gevolg van vaccinaties

Autisme niet het gevolg  van vaccinaties | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
Hoewel de anti-vaccinatielobby steevast anders beweert, wijst een nieuwe studie - die data omvat van 1,3 miljoen kinderen - nogmaals uit dat autisme niet het gevolg kan zijn van vaccinaties.

Niet alleen hebben vaccinaties niks te maken met autisme en autismespectrumstoornis, ook specifieker is er geen enkel verband gevonden, zo blijkt uit een voorpublicatie van grootschalig Australischonderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Vaccine. Dat betekent dat ook BMR-vaccins (BMR staat voor bof, mazelen en rodehond), kwik en het kwikgebaseerde Thiomersal (lang gebruikt als antisepticum in vaccins) geen link hebben met autisme of autismespectrumstoornis.

Het gaat over een 'meta-analyse' van vijf bestaande onderzoeken die 1,26 miljoen kinderen omvatten, met daarbovenop vijf controlestudies op 9.920 kinderen. Het onderzoek dat gepland staat voor het vaktijdschrift Vaccine is nog niet geredigeerd, maar wel inhoudelijk nagelezen, bedoordeeld en goedgekeurd door collega's.

Mazelen
Anti-vaccinatieactivisten bepleiten al jaren de stelling dat autisme voortvloeit uit de vele vaccinaties die we al in onze kindertijd krijgen. Ze hangen hun argumentatie veelal op aan een studie in The Lancet uit 1998, die die link legde na onderzoek op slechts 12 kinderen. Het artikel kreeg bijzonder veel kritiek in de wetenschappelijke wereld en werd uiteindelijk zelfs weer ingetrokken. Sindsdien oogstte de antivaccinatielobby - met actrice Jenny McCarthy op kop - geregeld aandacht in de pers waardoor ze stevig is gegroeid. Eén van de gevolgen? Sinds 1996 waren er in de VS nooit meer uitbraken van mazelen dan dit jaar.

Neveneffecten
Een opmerkelijk onderdeel van de voorpublicatie van het nieuwe onderzoek is overigens de sussende persoonlijke noot van één van de onderzoekers. "Als een epidemioloog geloof ik de data die gepresenteerd zijn in deze meta-analyse. Niettemin, begrijp ik als ouder van drie kinderen enigszins de vrees die samenhangen met de reacties op en effecten van vaccinaties. Mijn eerste twee kinderen hebben koortsstuipen gekregen na routinevaccinaties, bij één van beiden was dat best ernstig. Die gebeurtenissen hebben me er niet van weerhouden om ook mijn derde kind te vaccineren, mits enkele proactieve maatregelen om het risico op vergelijkbare neveneffecten tegen te gaan." Hij raadt ouders aan om elke zorgwekkende bijwerking  te melden in het Amerikaanse 'Vaccine Adverse Event Reporting System'.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Structuur in de ruimte

structuur in ruimte, tijd en activiteiten

 

Kinderen met autisme hebben ondersteuning nodig bij het ontdekken van samenhang in hun omgeving. Duidelijkheid, overzicht en voorspelbaarheid zijn belangrijk.
Structuur is echter géén doel op zich: leer het kind zelf zijn gedrag te reguleren, maak het kind zelf 'eigenaar' van de structuur.
Voor het bieden van structuur in ruimte, tijd en activiteiten volgen hieronder enkele tips.

 

Structuur in de ruimte


Voor kinderen met autisme is het klaslokaal vaak onoverzichtelijk waardoor het kind zich niet veilig voelt. Voor het aanbrengen van structuur in het klaslokaal is het goed op de volgende zaken te letten.

 

Vaste werkplek
Bied een kind met autisme een eigen, vaste werkplek aan. Men kan deze plek afschermen van afleidende prikkels. Een vaste werkplek kan gevisualiseerd worden met een naamkaartje, een foto of een pictogram. Men kan ook kiezen voor een vaste vraagtafel (hier gaat het kind zitten als het vragen heeft) of een vaste instructietafel (waar het kind of het instructiegroepje instructie ontvangt). Ook kan men een kind met autisme een vaste plaats in de kring geven en deze plek visueel markeren.Vaste activiteitenhoeken
Naast de vaste werktafel kan men duidelijkheid scheppen door vaste hoeken in te richten voor bepaalde activiteiten; denk aan de bouwhoek, de knutselhoek, de eethoek en de leeshoek. De functie van deze hoeken kan men met foto's en pictogrammen visualiseren. Mocht dit gezien de beperkte ruimte in een klas problemen opleveren, dan kan het ook helpen om bijvoorbeeld de eigen tafel in een eettafel te veranderen door een placemat op tafel te leggen. Materialen
Zorg dat materialen (lesmaterialen, spelmaterialen, ontwikkelingsmaterialen, boekjes, werkbladen) op een overzichtelijke en vaste plek klaar liggen voor het kind. Men kan de materialen die voor een opdracht nodig zijn bijvoorbeeld in een mandje of in een lade voor het kind klaar leggen. Het kind haalt de lade op en gaat aan het werk. Alle benodigde materialen liggen in het mandje of in de lade overzichtelijk bij elkaar en kunnen ook weer makkelijk opgeborgen worden.Men kan materialen ook met kleuren of met pictogrammen coderen. Bij het geven van een opdracht verwijst de leerkracht hiernaar, zodat het kind weet welke materialen bij welke activiteit nodig zijn.

 

Een leerling met autisme is snel overprikkeld. Zorg daarom voor zo weinig mogelijk prikkels die afleiden of angst oproepen.
Zorg ook binnen het schoolgebouw voor duidelijkheid en herkenbaarheid: met behulp van pictogrammen, pijltjes en plattegronden kunnen helpen bij het vinden van de verschillende ruimtes.
Ook het schoolplein kan bedreigend zijn voor een leerling met autisme. Een afgebakende rustige plek voor de leerling binnen het schoolplein of een vertrouwd stuk speelgoed kunnen helpen om zich veilig te voelen.

Maikel 's insight:

Je hebt een middel en een doel. Je doel is niet het bieden structuur; dit is het middel. Dit lijkt simpel maar was het maar zo. In mijn ervaring als begeleider bij cliënten met zeer moeilijk verstaanbaar gedrag en een autisme spectrum stoornis is het zo dat het een hoop helderheid en ervaring vraagt om dit te zien.

 

Het is te makkelijk om structuur als trucje toe te passen. In die machtige rol sta je gemakkelijk als begeleider. Je verarmt mensen hun leven, je ontneemt verantwoording en regie. Mensen moeten zich veilig voelen, dat is het doel van je begeleiding. Daar is structuur een heel goed hulpmiddel voor!

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Oxytocine kansrijk in het verbinden van sociale contacten

Oxytocine kansrijk bij Autisme, Pedagogiek.nu, uw bron voor pedagogiek in de praktijk
Maikel 's insight:

"Oxytocine kansrijk bij Autisme

De stof Oxytocine is een hormoon en neurotransmitter dat een rol speelt in het verbinden van sociale contacten met gevoelens van plezier. Het speelt een centrale rol bij moederbinding, vriendschappen en romantische interacties, evenals bij seksualiteit.


Oxytocine als behandeling voor autisme staat nog in zijn kinderschoenen, maar de resultaten van het onderzoek zijn veelbelovend. Onderzoekers van onder andere Yale University constateerden via FMRI dat delen van de hersenen die normaal gesproken in verband staan met sociale interactie actiever waren als de kinderen Oxytocine toegediend kregen. Het onderzoek is gehouden onder 17 ASD kinderen tussen 8 en 16 jaar."

more...
No comment yet.
Suggested by Petra Eikenboom
Scoop.it!

De ideale medewerker? Een autist!

De ideale medewerker? Een autist! | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Bij het Utrechtse Specialisterren testen mensen met een autistische stoornis websites en apps van grote Nederlandse bedrijven

 

Het idee voor Specialisterren is ontstaan toen Sjoerd van der Maaden een wereldreis maakte met zijn gezin. Tijdens die zeilreis gaf zijn vrouw les aan zijn autistische zoon.Zijn vrouw en hij merkten dat hun zoon tijdens de reis veel beter presteerde dan hij op school deed.

 

De beste medewerker? Een autist, zeggen ze bij @specialisterren

Lees het hele verhaal in Intermediair magazine

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Einde van autisme en adhd

Einde van autisme en adhd | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
KLIK - platform voor de zorg aan mensen met een verstandelijke beperking

 

Ieder mens heeft een andere hoeveelheid prikkels nodig. De samenleving heeft zowel prikkelzoekers als prikkelmijders nodig, schrijft psycholoog en hoogleraar orthopedagogiek Pieter Duker in zijn boek 'Afscheid van autisme en adhd'. We moeten volgens hem ophouden met de, vaak onterechte, diagnoses van autisme en adhd, zodat mensen zich zonder uitsluiting en verkeerde medicatie kunnen ontwikkelen.Duker onderbouwt zijn visie met diverse wetenschappelijke onderzoeken, maar ook met speculaties over waarom er verschillen tussen mensen (nodig) zijn. Ouders willen toch vaak een diagnose voor hun kind, omdat dat rust kan geven. Maar die diagnose leidt af van de functie van gedrag, schrijft Duker.

Thermostaat
Hij haalt de optimale stimulatie theorie aan, die inhoudt dat iedereen met zijn gedrag probeert zijn optimale prikkelniveau te bereiken. Vergelijk het met een thermostaat: als het koud is zijn er te weinig prikkels en word je druk, en als het warm is zijn er te veel prikkels en word je rustig.

Met een aantal processen kun je verschillen in prikkelverwerking herkennen, bijvoorbeeld via de spraak, hartslag en mate van empathie. Duker maakt daarbij 3 belangrijke opmerkingen:

1. Variaties in prikkelverwerking zijn normaal tijdens de psychologische ontwikkeling van een kind
2. Met opvoeding, onderwijs en soms medicatie kun je zorgwekkende afwijkingen ombuigen.
3. De mate waarin iemand prikkels verwerkt kun je niet indelen in normaal, abnormaal of psychiatrisch ziek.

Fouten beoordelaars
Toch worden mensen nu als afwijkend neergezet door de diagnoses van Adhd en autisme. Een diagnose die Duker in twijfel trekt vanwege alle denk- en beoordelingsfouten van beoordelaars en de vele tekortkomingen van de Dsm en de uitdijende benamingen daarin: "Verschillen tussen mensen laten zich niet terugbrengen tot een eindig aantal categorieën."

Ook ondermijnt hij het gebruik van het medicijn methylphenidaat bij Adhd. "Het gemak waarmee methylphenidaat wordt voorgeschreven is omgekeerd evenredig aan de zekerheid van de effectiviteit."

Vooroordeel
Schadelijk is volgens Duker vooral het éffect van de diagnose: die brengt een vooroordeel en 'self fulfilling prophecy' teweeg bij leeftijdgenoten en ouders, leraren en hulpverleners. "Laten we onze blik vooral richten op het ontdekken van talenten en creativiteit bij mensen met meer en minder extreme vormen van prikkelverwerking."

Om het leven met sterke overprikkeling te vergemakkelijken geeft hij onder andere de volgende tips:

Vertel leeftijdgenoten, leerkrachten, ouders de diagnose nietRicht bij stereotiep gedrag de aandacht op iets anders en ga na of er een stoorzender in de omgeving isOptimaliseer de omgeving (geluid) op het prikkelniveau van het kindVermijd coffeïne (koffie, cola, chocola)Praat duidelijk en ondersteun opdrachten met gebarenVerlaag stress door ontspanningsoefeningen en yoga, desnoods rustgevende medicatie, maar voorkom antipsychoticaKleding kan een bron zijn van irritatie bij tactiele overgevoeligheidTechnische, ict-gerichte en administratieve beroepen zijn vooral geschikt voor prikkelmijders

Om het leven met sterke onderprikkeling te vergemakkelijken adviseert hij:

Vertel leeftijdgenoten, leerkrachten, ouders niet over de diagnose en eventueel medicijngebruikSta huiswerk maken met (instrumentale, niet te luide) muziek toeSchreeuwen, te keer gaan helpt niet en is een slecht voorbeeld voor een kindErger je niet aan tikken, wiebelen bij uitvoeren van taken. Dit heft voor een prikkelzoeker de eentonigheid van een taak op.Accepteer rommel, dat geeft iemand extra prikkels.Coffeïne dranken optimaliseren het prikkelniveau.Geen antipsychotica laten voorschrijvenCommerciële, sociale en dienstverlenende beroepen (horeca, toerisme, vervoer, sociale sector) zijn goede beroepen voor prikkelzoekers

Duker besluit met de opmerking dat onze samenleving nu zo complex is dat we verschillen tussen mensen goed kunnen gebruiken. "We gaan zonder twijfel een periode tegemoet van grote acceptatie van psychodiversiteit."

Afscheid van autisme en adhd. Hoe verschillen tussen mensen psychiatrische ziekten zijn geworden... En de weg terug. Door prof. dr. Pieter Duker. Uitgeverij Notitia, prijs € 17,95.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Webinar 'Autisme en geluk' Wat maakt dat iemand met autisme zich goed voelt. 10 november 2015

Webinar 'Autisme en geluk' Wat maakt dat iemand met autisme zich goed voelt. 10 november 2015 | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

De meeste studies van het psychologisch welbevinden van mensen met een autismespectrumstoornis hebben alleen maar gekeken naar het gebrek aan welbevinden, of sterker nog: de aanwezigheid van mentale gezondheidsproblemen zoals angst en depressie. En die lijken inderdaad vaak voor te komen bij mensen met autisme. Maar wat als we een meer positieve insteek nemen en niet inzoomen op de negatieve gevoelens bij mensen met autisme maar juist op de positieve? Wat als we niet langer focussen op de preventie van negatieve gevoelens maar op het tot stand brengen en stimuleren van positieve gevoelens? Peter Vermeulen presenteert vijf verschillende strategieën voor geluk en levenstevredenheid in autisme.

 

Doelgroep

Begeleiders, orthopedagogen, psychologen, logopedisten en andere geïnteresseerden.

 

Spreker

Peter Vermeulen is educatief medewerker van Autisme Centraal. Hij geeft in binnen- en buitenland theoretische en praktische cursussen over autisme. Hij is eindredacteur van het tijdschrift ‘Autisme Centraal’ en auteur van heel wat publicaties over autisme zoals, ‘Dit is de titel: over autistisch denken’, ‘Brein bedriegt: als autisme niet op autisme lijkt’, ‘Het gesloten boek: autisme en emoties’.

 

 

Autisme Centraal

Autisme Centraal is een kennis- en ondersteuningscentrum in Gent (www.autismecentraal.com). Het centrum heeft een ruim aanbod aan scholing. Het tweemaandelijks tijdschrift ‘Autisme Centraal’ kent in Vlaanderen en Nederland meer dan 3000 abonnees. Het multidisciplinair team werkt in Europees verband en is toonaangevend in Europa. De ambitie van Autisme Centraal: het creëren van een autismevriendelijke samenleving!

 

 

Opleidingscentrum Cello

Opleidingscentrum Cello organiseert dit webinar. Opleidingscentrum Cello wil deskundigheid bevorderen van medewerkers in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Het opleidingscentrum is een onderdeel van Cello, zorgaanbieder aan mensen met een beperking, gevestigd in noordoost Noord-Brabant en zuidwest Gelderland (Bommelerwaard). Ook andere organisaties binnen en buiten de gezondheidszorg kunnen gebruik maken van de diensten van Opleidingscentrum Cello. Te denken valt aan trainingen, cursussen, begeleiden en implementeren van processen, scholing adviezen, symposia en webinars.

 

 

Datum

Dinsdag 10 november 2015. Je kunt dan live deelnemen aan het webinar vanachter je PC, laptop of tablet waar je ook bent. Het webinar start om 13.30 uur en duurt ongeveer een uur.

 

 

Wat is een Webinar? 

Een webinar is een live uitzending met audio en video, waarin interactie met deelnemers mogelijk is. Door het organiseren van webinars willen we een specifiek onderwerp, thema of nieuwe ontwikkeling aandacht geven in een vorm die past in de huidige tijd. Het volgen van een webinar is een uitbreiding op door Cello georganiseerde symposia en workshops. Webinars zijn een 100% online evenement.

 

Webinars zorgen ervoor dat je in staat bent om live deel te nemen vanachter je PC, laptop of tablet, waar je ook bent.Als je geen tijd hebt om live deel te nemen dan zijn de webinars ook achteraf terug te kijken onder bepaalde voorwaarden.Je hoeft niet meer te reizen en zo bespaar je tijd en kosten.Maar het mooiste van de webinars van Cello is de interactiviteit van het medium. Je bent echt betrokken, je kunt vragen stellen (met mogelijkheid tot chatten) en feedback geven door middel van bijvoorbeeld het reageren op stellingen.

 

De praktijk leert dat webinars gemiddeld 56 minuten onverdeelde aandacht opleveren!

Dit webinar is tegen kleine vergoeding (€ 25,00) te volgen om al onze vaste bezoekers kennis te laten maken met dit nieuwe medium.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Verwendag voor ouders van een kind met autisme

Verwendag voor ouders van een kind met autisme | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Driebergen / regio - Zaterdag 29 augustus: een dag voor ouders, waar niets moet en ouders centraal staan: een Verwendag!

Dit jaar wordt de Landelijke Verwendag voor ouders van een kind met autisme voor de vijfde keer georganiseerd: een jubileum! De vorige edities waren een groot succes blijkt uit de reacties: “relaxen en nadenken, het hele concept is fantastisch” en “het is heerlijk om eens legitiem los te laten, het jezelf gunnen”.

 

Aanleiding
Meestal sprokkel je als ouder al doende goede ervaringen bijeen. Je leert wat bij jouw kind werkt – en wat niet. Maar als je een kind hebt met autisme, werkt jouw intuïtieve aanpak misschien helemaal niet. Je succeservaringen zijn schaars en dat knaagt behoorlijk aan je zelfvertrouwen. Ouders zouden dus extra goed voor zichzelf moeten zorgen, maar dat schiet er al gauw bij in. In 2011 organiseerde Janneke van Bockel, schrijfster van het boek ‘Ijskastmoeder’ daarom voor het eerst de Verwendag.

 

Facebookgroepen
Naar aanleiding van contacten die op de eerdere Verwendag zijn gelegd, zijn diverse Facebookgroepen voor ouders ontstaan. ‘De kunst van het verbinden’ is daarmee geslaagd, en daar is initiatiefneemster van Bockel heel blij mee.

Inspiratie en motivatie
Op de Verwendag zijn workshops om ouders te inspireren, te motiveren en te leren. Op de kennisroute maken ouders op een via activiteiten kennis met verschillende organisaties. Natuurlijk is er ook ruimte om elkaar te ontmoeten. Het doel is dat iedere ouder aan het einde van de dag gesterkt en gelaafd naar huis gaat; vol goede moed en met nieuwe inspiratie, in het besef dat ze er niet alleen voor staan.

De Verwendag vindt plaats centraal in Nederland op Landgoed De Horst te Driebergen, ter beschikking gesteld door De Baak.

 

Wanneer: zaterdag 29 augustus van 10.00 tot 17.30 uur
Waar: Landgoed de Horst in Driebergen
Kosten: € 45
Informatie en aanmelding: verwendagouders.nl

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Onderzoek naar Biologische Processen in Autisme.

 Op zoek naar deelnemers voor een Onderzoek naar Biologische Processen in Autisme

Het is pas geweest, wereld autisme dag ( 2 april), in de  Autismeweek, een week met als doel autisme op de kaart te zetten in Nederland?
...
Dit jaar is het thema van de Autismeweek: ‘Autisme is niet te genezen, onbegrip gelukkig wel!’. Dit thema vraagt om aandacht voor het onbegrip waar mensen met autisme mee te maken hebben. Meer bekendheid geven aan autisme onder het grote publiek kan vooroordelen weg nemen.

Ik wil jullie tevens graag attenderen op een onderzoek wat gaande is: Onderzoek naar Biologische Processen in Autisme.
Meer informatie hierover kun je lezen in de brochure (zie bijlage)

Wie kunnen er meedoen?
Kinderen, adolescenten en jong volwassenen in de leeftijd van 6-30 jaar bij wie een diagnose autisme (Autisme, PDD-NOS of Asperger syndroom) is vastgesteld.
Ook zijn zij op zoek naar adolescenten en jong volwassenen van 12-30 jaar met een leerstoornis of verstandelijke beperking (syndroom van down).
Daarnaast zoeken zij deelnemers in de leeftijd van 6-30 jaar zonder autisme, leerstoornis of verstandelijke beperking.

Op dit moment doen er al 100 deelnemers mee, en aan het eind van augustus 2015 hopen zij 180 deelnemers te hebben…. En daarbij kunnen zij jullie hulp nog goed gebruiken. Ken jij iemand die mee zou willen doen?

Zij zijn op dit moment nog op zoek naar deelnemers die in één van onderstaande categorieën passen:
-Jongens in de leeftijd 6 t/m 11 jaar met OF zonder een diagnose ASS;
-Meisjes in de leeftijd 6 t/m 17 jaar mét een diagnose ASS;
-Deelnemers in de leeftijd 12 t/m 30 jaar met een licht verstandelijke beperking (IQ 50-69) met OF zonder een diagnose ASS.

Voor degene die interesse heeft: Stuur een e-mail: eu.aims.leap@gmail.com”

Maikel 's insight:

Met dank aan Frank bij Mee

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Sensorische Informatieverwerking |

Sensorische Informatieverwerking | | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Er zijn de zintuigen die we allemaal kennen: ruiken, proeven, horen, voelen of zien. Maar er zijn ook verborgen zintuigen, zoals het evenwichtsorgaan.

Al die zintuigen werken de hele dag samen om ervoor te zorgen dat we goed reageren op onze omgeving. Ze informeren ons in feite over de wereld om ons heen. Ze laten ons weten dat we bij een groen stoplicht door moeten rijden en ze vertellen ons dat we bij een volle blaas naar de wc moeten. Ze bestaan afzonderlijk van elkaar, maar moeten als een geheel functioneren.

Gebeurt dat niet dan is er sprake van een sensorisch informatieverwerkingsprobleem. Prikkels komen sterker binnen, of juist minder sterk. Het kind neemt informatie uit de omgeving rommelig waar. Als gevolg daarvan reageert het anders op de omgeving.

Kinderen met sensorische informatieverwerkingsproblemen, hebben dus simpel gezegd zintuigen die niet goed samenwerken. Dat heeft invloed op het gedrag van een kind. Anderen kunnen dat gedrag misschien als vreemd ervaren, of onaangepast. Maar in werkelijkheid krijgt het kind informatie over de wereld anders binnen.

 

Bron: NSSI

Maikel 's insight:

Wanneer je het gedrag  van je zoon dochter of cliënt niet snapt, zou het zomaar kunnen dat er een behoefte is die je niet begrijpt. Een overgevoeligheid voor licht, geur of geluid. Misschien wel een ondergevoeligheid voor lichamelijke stimulans. Waarom doe je het licht uit wanneer je onder de douche staat !?!, je zou er zomaar een conflict over kunnen krijgen.

 

De behoefte kan zomaar vanuit de verstoorde prikkelverwerking kunnen voort komen. Dit geeft een blik om anders naar oplossingen en zelfs naar het veel prettiger maken van iemands leven te kunnen kijken!

 

Wanner je met de blik van sensorische integratie kijkt vallen er zoveel zaken op!

more...
No comment yet.
Rescooped by Maikel from Autisme (Autisme Spectrum Stoornis)
Scoop.it!

Autisme verandert?

Veranderingen in de diagnose


Autisme is voor het eerst beschreven door Kanner in 1943. Hij beschreef het gedrag van elf kinderen. Het viel hem op dat deze kinderen nauwelijks reageerden op andere kinderen, noch op volwassenen, maar wel aandacht hadden
voor objecten. Er was bij hen sprake van repetitief gedrag zoals het ronddraaien van voorwerpen, het aan en uit doen van licht, het fladderen met de handen en echolalie. Wat betreft de taal werden tevens voornaamwoorden omgewisseld, interpreteerden ze taal zeer letterlijk en werd taal vooral functioneel en niet communicatief ingezet. Daarnaast hadden deze kinderen een enorm goed
geheugen voor losstaande feiten, was er nauwelijks generalisatie van het geleerde, waren ze bang voor harde geluiden en snel bewegende voorwerpen en was er paniek bij onverwachte veranderingen.

 

Al deze elementen zien we nu nog steeds terug in de criteria voor autisme. In 1944 beschreef ook Hans Asperger, en niet ‘Asperge’ zoals nog veel mensen zeggen, drie kinderen die hij typeerde als autistisch en één kind met een hersenbeschadiging. Het kind met de hersenbeschadiging liet eveneens de autistische
symptomen zien, maar dit kind was wel duidelijk te onderscheiden
van de andere drie kinderen. Door het beschrijven van deze kinderen illustreerde hij de conclusies die hij had getrokken op basis van onderzoek bij tweehonderd jongens met dezelfde symptomen. Later is hier een apart syndroom
naar genoemd, namelijk het syndroom van Asperger. Bij het recentelijk opnieuw bestuderen van de gevalsbeschrijvingen van Asperger bleken ze vaak te voldoen aan de huidige criteria van de autistische stoornis zoals Kanner ook
beschreef (Hippler & Klicpera, 2003; Miller & Ozonoff, =1997)

 

onderdeel uit;

 

uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Autisme vanwege de Stichting Dr. Leo Kannerhuis aan de Universiteit van Amsterdam op donderdag 8 maart 2012 door Hilde M. Geurts

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Prijs voor rijschool Blik op Autisme in Wolfheze

Prijs voor rijschool Blik op Autisme in Wolfheze | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
WOLFHEZE - De Wolfhezer rijschoolhouder Jacco Schlingmann heeft met zijn rijschool Blik op Autisme de klASSe Award 2014 van het Samenwerkingsverband Autisme Gelderland (SAG) gewonnen.
more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

'Gamen en autisme'

'Gamen en autisme' | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

‘Gamen en Autisme’ is het thema van een voorlichtingsavond op maandag 6 oktober (19.30 tot 22.00 uur) in de filmzaal van Schouwburg Amstelveen, Stadsplein 100


Veel kinderen/jongeren met autisme voelen zich aangetrokken tot computer en games. Maar de vraag is waar de grens ligt tussen gezond en overmatig gamen of verslaving. Over de risico’s en voordelen van gamen komt Erno Mijland een presentatie, tips en adviezen geven. 



more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Kentalis komt met iBook autisme | GGZNIEUWS.NL

Kentalis komt met iBook autisme | GGZNIEUWS.NL | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
In zeven hoofdstukken worden ouders, kinderen/jongeren en verwijzers vertrouwd gemaakt met de visie op autisme die aan de behandeling ten grondslag ligt, de wijze waarop diagnostiek en behandeling plaatsvinden, ...
more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

Structuur in de tijd

Structuur in de tijd


Kinderen met autisme hebben weinig greep op de tijd: zij overzien niet wat er op een schooldag gebeurt. Markering van begin- en eindtijd is belangrijk, evenals het vermijden van termen als 'even', 'straks' etc.
De volgende tips kunnen handig zijn voor het aanbrengen van structuur in de tijd.

 

Dagprogramma
Op een planbord en/of op een dagoverzicht voor het kind kunnen de activiteiten van de dag (met begin- en eindtijd) gevisualiseerd of geschreven worden. Gebruik bij het aangeven van de activiteiten vaste pictogrammen (kaartjes) voor een bepaalde activiteit. Hanteer waar mogelijk een vaste volgorde van de activiteiten, zodat het kind vertrouwd raakt met hoe een dag opgebouwd is.


Het dagprogramma voor de hele groep staat op een planbord voor de klas. Het kind met autisme krijgt daarnaast (in eerste instantie) een eigen dagoverzicht. Het programma op dit overzicht kan hetzelfde zijn als het programma voor de hele groep. Het dagritme kan men goed visualiseren. Hierbij kan men, afhankelijk van het niveau van het kind, denken aan foto's, tekeningen, pictogrammen, geschreven tekst of aan het gebruik van een agenda.
De leerkracht spreekt het programma met het kind door. Telkens als een activiteit afgelopen is en een nieuwe begint, geeft de leerkracht dit op het planbord en/of het overzicht aan. Lesovergangen moeten goed verduidelijkt worden. Bij bijvoorbeeld het gebruik van een agenda kan het kind zelf de activiteit doorstrepen die gedaan is.
Later kan men ook een weekprogramma introduceren. Zo'n periode is echter moeilijk te overzien voor een kind met autisme.
De leerkracht kan oudere kinderen actief betrekken bij het opstellen en invullen van het programma. Men kan ze zelf het dagschema of een agenda laten invullen. Zij leren daardoor zelf ordening aan te brengen in een dag en activiteiten te plannen.

 

De tijd concreet maken
Tijd is een abstract fenomeen, dat kinderen met autisme moeilijk kunnen vatten. Probeer de tijd zo concreet mogelijk te maken. Met een klok voor de klas kan men de begin- en eindtijd van een activiteit aangeven. Ook een kookwekker of een zandloper verduidelijkt hoe lang het nog duurt voordat de activiteit beëindigd wordt.

 

Voorbereiden op veranderingen in het programma
Kinderen met autisme kunnen moeilijk omgaan met veranderingen. Onaangekondigde veranderingen roepen veel stress en onrust op. De voorspelbaarheid valt weg. Natuurlijk kunnen zich veranderingen in een vast programma voordoen. Denk bijvoorbeeld aan een uitstapje, schoolreisje, verjaardagsfeest of kerstontbijt. Kondig vooraf de verandering in het programma aan, bespreek met het kind wat er gaat gebeuren en wat er van het kind verwacht wordt. Geef een uitstapje of een feest een plaats in het programma (bijvoorbeeld op de kalender).

Maikel 's insight:

Hier word een klas, school situatie gebruikt bij de voorbeelden. Deze ideeën zijn natuurlijk op heel veel situaties toe te passen.

 

Tijdens mijn werk ken ik een voorbeeld waarbij een cliënt het communicatie middel van een appel aanbieden (zijn verwijzer) Wanneer hij haat wandelen. Het concept wandelen is zo vaag en zinloos ( abstract). We hebben er de activiteit appel eten in het bos van gemaakt. (Iemand met een ernstige verstandelijke beperking en autisme spectrum stoornis). We maken zo zijn activiteit in het dagprogramma concreet en visueel.

more...
No comment yet.
Suggested by Petra Eikenboom
Scoop.it!

Mo Actueel: Positieve kijk op autisme

Mo Actueel: Positieve kijk op autisme | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

In januari 2014 komt Sebiha Devrim, van Turkse afkomst, met een nieuw boek over een positieve kijk op autisme. Een autistisch kind krijgen overkomt je, je kiest er niet bewust voor. MO Actueel biedt een kijkje in het leven van Sebiha. Ze is de moeder van Tolga, een jongen die autistisch is. Wat is haar overkomen toen ze tot de ontdekking kwam dat haar zoon niet zoals andere kinderen van zijn leeftijd was? In het programma vertelt Sebiha over de weg naar acceptatie die zij heeft moeten bewandelen.

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

'Een indiaan in huis', een herkenbare voorstelling over autisme - Hoogenlaag

'Een indiaan in huis', een herkenbare voorstelling over autisme - Hoogenlaag | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it
Hoogenlaag 'Een indiaan in huis', een herkenbare voorstelling over autisme Hoogenlaag De voorstelling is speciaal bedoeld voor mensen die te maken hebben met autisme (ouders, hulpverleners, leerkrachten.) Op basis van verhalen en ervaringen van...
Maikel 's insight:

Deze voorstelling is al geweest maar bijvoorbeeld op 12-12-2013 is er een voorstelling in Arnhem

 

do 12 december 2013 19:30

Duur:19.30 - 22.00 uurLocatie:MFC De Malburcht Graslaan 97c 6833CE ArnhemTelefoon:026-3124483Email:info@indigogelderland.nl

Het bijwonen van deze voorstelling is gratis.

 

Aanmelden is noodzakelijk!

 

Hiervoor kunt u bellen naar 026-3124483 of mailen naar info@indigogelderland.nl

more...
No comment yet.
Scooped by Maikel
Scoop.it!

boek | www.evalouise.nl

boek | www.evalouise.nl | Autisme (Autisme Spectrum Stoornis) | Scoop.it

Inkijkje in belevingswereld van autistische kinderen

Het boekje is opgebouwd uit enerzijds cartoons (met drie beeldvlakken), met op de
andere bladzijde het verhaal. In beeld en verhaal laat PieP ons ervaren hoe het is om
in een wereld te leven die voor kinderen (en kuikentjes…)  met autisme vaak lastig te
begrijpen is. En wat is het goed dat PieP dat doet!

Als je kind autistisch is, leer je anders naar de wereld om je heen kijken. Alledaagse
dingen zijn niet langer vanzelfsprekend. Er wordt van deze kinderen verwacht dat ze
zich aanpassen, maar mag je dat zomaar doen?

Inmiddels is algemeen bekend dat het bieden van structuur, duidelijkheid en
voorspelbaarheid belangrijk is voor kinderen met autisme. Maar… dat zegt nog weinig
over hoe zij de wereld om hen heen ervaren. Terwijl juist daar de sleutel zit voor begrip,
een goede omgang en ontwikkeling.

Maikel 's insight:

Frank @MEE weer bedankt voor de tip voor dit leuke boekje!

more...
No comment yet.